Haber yayıncılığında etik, ölçülülük ve kamu yararı ekseninde ortak bir standart oluşturmak amacıyla hazırlanan “RTÜK Sorumlu Habercilik Rehberi”, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından İstanbul’da “Sorumlu Habercilik Çerçevesi Medya Buluşması” programıyla kamuoyuna tanıtılmıştır. Tanıtım toplantısı, Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM), RTÜK Başkanı Mehmet Daniş’in katılımıyla gerçekleştirilmiştir.

Yoğun katılımla düzenlenen programa televizyon kanalları ve haber ajanslarının Genel Müdürleri ile Genel Yayın Yönetmenleri iştirak etmiştir. Toplantıya RTÜK Başkanvekili Dr. Deniz Güçer, RTÜK Başkan Yardımcıları Dr. Feyzullah Tecirli ve Deniz Güler de katılım sağlamıştır. Program, sektör yöneticileriyle karşılıklı görüş alışverişinin yapıldığı istişare zemini niteliği taşımıştır.

Programın açış konuşmasını yapan Mehmet Daniş, buluşmanın yalnızca bir rehber tanıtımı olmadığını, “Bizler bugün burada yalnızca bir rehberi tanıtmak için değil; haberciliğin toplumsal sorumluluğunu, dilin kamusal gücünü ve bilginin nasıl bir etki ürettiğini hep birlikte düşünmek için bir aradayız.” sözleriyle toplantının temel amacını ortaya koymuştur. Rehberin bir “yasaklar listesi” olmadığı özellikle altını çizmiş aksine yayıncılığın itibarını, izleyicinin güvenini ve toplumsal dayanıklılığı güçlendiren ortak bir mesleki standart olduğu paylaşmıştır.

Hız ve rekabet baskısının arttığı medya ortamında doğruluk, ölçülülük ve insan onurunu koruyan bir haber dilinin hayati önemde olduğu aktaran Daniş, “Hız doğruluğun; merak kamu yararının; gösteriş ise insan onurunun önüne geçtiği anda yayıncılık gücünü kaybeder.” ifadesiyle etik dengeye dikkat çekmiştir.

RTÜK Başkanı Daniş, rehberin soyut bir hassasiyet çağrısı olmadığına; ana haber bültenleri kapsamında bir haftalık yayın döneminde 26 medya hizmet sağlayıcısına ait toplam 4.267 haberin incelenmesiyle; başlık, alt bant ve anlatı dilinde zamanla normalleşen riskli editoryal kalıpların tespiti sonucu oluşturulduğunu kamuoyuyla paylaşmıştır. Rehberin saha verileri, izleme raporları, editoryal deneyim ve akademik birikimin kesiştiği bir süreç sonunda hazırlandığını aktarmıştır.

“Sorumlu habercilik, haberi yumuşatmak değildir.” ifadesiyle rehberin yaklaşımı net biçimde ortaya konulmuştur. Güven, koruma ve editoryal liderlik temalarının kamu yararını gözeten yayıncılık anlayışını pekiştirmesi beklenmektedir.

Daniş, sorumlu haberciliğin temel ilkesini “Sansasyon değil bilgi, hüküm değil süreç, teşhir değil kamu yararıdır.” sözleriyle vurgulamıştır. Başlıkta kullanılan bir kelimenin, alt bantta kurulan bir cümlenin ya da canlı yayında verilen bir iznin uzun vadeli etkiler doğurabileceği, haberin yalnızca bilgi aktaran bir içerik olmadığı; aynı zamanda izleyicide belirli bir psikolojik iklim oluşturduğu, sürekli korku, tehdit ve dehşet duygusu üreten bir haber dilinin toplumsal kaygıyı derinleştirebileceği, umutsuzluk ve duyarsızlaşma riskini artırabileceği değerlendirilmiş, sağduyulu, güvenilir haberciliğin bilgiyi ölçülü, bağlamına sadık, toplumu güçlendiren bir dille aktarması gerektiği, başlık, canlı yayın ve çocuk haberlerinde dönüşümün gerekliliği kaydedilmiştir.

Sansasyonel başlıklar yerine doğrulanmış bilgiye dayalı ve süreci esas alan bir dilin benimsenmesi gerektiği, canlı yayınlarda panik ve çaresizlik üreten ifadelerden kaçınılması; teyit bulunmayan durumlarda belirsizliğin açıkça ifade edilmesi gerektiği, çocuklara ilişkin haberlerde “çocuğun ve ailenin yararı” ilkesinin yalnızca hukuki değil, aynı zamanda editoryal bir sorumluluk olduğu, çocuğu bir haber unsuru olarak değil, korunması gereken bir özne olarak ele alınmasının gerekliliği rehberde öne çıkan sonuçlar olmuştur.

RTÜK’ün Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı, Selçuk Üniversitesi ve Batman Üniversitesi iş birliğiyle yürüttüğü “Siber Zorbalığa Karşı Dayanıklılık ve Empati Odaklı Yaklaşım” çalıştayının çıktıları da sorumlu yayıncılık perspektifiyle değerlendirildiği toplantı da duyurulmuştur.  

Etik dışı ve abartılı haberciliğin kısa vadede dikkat çekiyor gibi görünse de uzun vadede güveni ve ekonomik değeri aşındırdığı; ilkeli ve ölçülü haberciliğin ise izleyici sadakatini güçlendirerek ekonomik sürdürülebilirliğe katkı sağladığı belirtildiği rehber yalnızca etik bir çağrı değil; medyanın kendi geleceğini koruma refleksi niteliğindedir.

“RTÜK Sorumlu Habercilik Rehberi”; haber merkezleri için editoryal bir pusula, akademi için analiz edilebilir bir örneklem seti ve öğrenciler için somut bir dil çalışması niteliği taşımaktadır. Rehberin yaşayan ve gelişen bir doküman olarak değerlendirilmesi gerektiği kaydedilmiştir.

RTÜK izleme birimlerince yapılan Ana Haber Bültenleri Araştırması (30.12.2025), Güçlü Medya Bilinçli Toplum Çalıştayı Haber Programları Masası raporu, DISASTER Afet Haberciliği çalışması saha verileri ve uluslararası etik yayıncılık ilkeleri dikkate alınarak hazırlanan rehber; haber dilinde temel ilkeler, hassas içerik protokolleri, görsel ve ses kullanımı esasları, yayın öncesi kontrol listesi ve dönüşüm örneklerini içeren kapsamlı bir yol haritası sunmaktadır.