İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 13.03.2017 tarih ve 377 sayılı yazısına konu; FLASH TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 20.02.2017 tarihinde, saat 11:23’de yayınladığı “Dest-i İzdivaç” adlı programa ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Ayrıntıları bahse konu yayına ilişkin izleme raporunda belirtildiği üzere; FLASH TV logosu ile yayın yapan GÖKTUĞ ELEKTRONİK YAY.SAN. VE TİC.İŞLT. A.Ş. unvanlı kuruluş tarafından yayınlanan “Dest-i İzdivaç” adlı programın 20.02.2017 tarihli bölümünde geçen diyaloglarda; “…Benim evim var, arabam var, emekli öğretmen maaşım var. Kira gelirlerim var.- Gelirin ne kadar? Aylık toplam?- 5000'i geçer, 6000'e yaklaşır. - Yalnız senin emekli maaşın ne kadar? - 2200Tl...- Peki kira gelirlerin var.Aylık 5000 Tl.- Dairelerim ve kira gelirim var.- Kaç dairen var?- 7 tane mevcut olanı var.- Nerde bu daireler?- Hepsi Eskişehir'demi?- Olmazsa olmazlarım; güzel yemek yapmalı, kıvamında pişirmeli. ..."Şenol Bey, hayat hikayesini anlattıktan sonra 40-50 yaşları arasında taliplerini arıyor."- Kendi evin mi? ... Emekli maaşın ne kadar? - 2,5 milyar alıyorum ben. - 2500 Tl emekli maaşın var. Elektrik teknisyenisin. - 40 yaşından sonra bir limit koymuyorum. Yeterki biraz heyecanlı olsun. ..- Horlar mısın gece uyurken? - Şenol abi horluyor mu horlamıyor mu? Ülke meselesi gibi oldu. "Ankara'dan gelen Arslan bey, 38 yaşındaki Fadile hanıma talip oldu." - Yani aramızda 22 yaş var. 62 galiba yaşınız değil mi? - 62'ye geliyor. - Fadile kaç yaşındaydın? - 38- Yani 40-45 fazla istemiyorum. - Neden? sen 62 yaşındasın - Olabilir istemiyorum yani, fazla istemiyorum. Yani yaşıma göre, kendime güvencim var. Benim alabileceğim bayan 43-45 .. çıkmam yani gelsede çıkmam.- Neden böyle düşünüyorsun? Senin çocuğun kaç yaşında? Bilmiyorum . Çocuklarımın doğum tarihini bilemem. Çıkmam yani fazlaya....- Buyrun efendim gider misiniz? Hoşçakalın hadi. Allahım yarabbim benim gibi sakin bin insanı bu hale getiriyorsunuz. Çıkarmısınız dışarı.- ...Az önceki beyefendinin istediği tarz çok ayıp, kötü bu yüzden beni çıldırttı. Bu yüzden de bu harekette bulundum. Gerçekten istediği tarz yani bu tarzdaki bin insan bana 50 de gelse istemiyorum. İstemem falan göstermiş olduğu üsluptan dolayı yaptım. Bunu da burdan söyleyim.” şeklinde ifadeler kullanıldığı, talibini arayan Fadile Hanım ve Arslan Bey arasındaki geçen diyologlarda; 62 yaşındaki Arslan beyin 38 yaşındaki Fadile Hanım'a talip olması ve Fadile Hanım'ın kabul etmemesi üzerine sunucunun Arslan Bey'i stüdyodan kovarcasına çıkarttığı görülmüştür.
Kitle iletişim araçlarından birisi ve hem görsel hem de işitsel yayın yapılması nedeniyle en gelişmiş durumda olan televizyonların, bir anda ulaştığı ve etki alanına aldığı seyirci sayısı düşünüldüğünde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşların ne denli sorumlu ve dikkatli davranmaları gereği ortaya çıkmaktadır.
Yayıncılık faaliyetinde; fikir, kültür, duygu, inanç, köken, ekonomik durum açısından değişik katmanlardan oluşan toplumu, bütün olarak ele almak, onu barışa, huzura ve birlikte kavuşturucu amaçlarla program hazırlamak önemlidir. Bu nedenle de, her programın verdiği mesajın toplumda nasıl algılanacağını bilmek, kitlelerin bunları seyrettikten sonra duygu ve düşüncelerinde ve davranışlarında nelere yol açacağını hesaplamak, sorumlu bir yayıncının yapması gerekendir.
Evlilik programlarının toplum üzerindeki yozlaştırıcı pek çok etkileri söz konusudur. Bu etkilerden biri mahremiyet ile ilgili olan algının değiştirilmesidir. Mahrem etimolojik köken itibariyle haram, yasak, gizli, özel alana ait olan, tabu gibi anlamlara gelir. Evlilik doğası itibariyle mahrem olduğu kadar toplumun temel yapı taşını oluşturması hasebiyle önemli bir müessesedir. Evlilik programları, evliliğe giden yolda mahrem olarak yaşanması gereken ilişkiyi paylaşıma açmakta dolaysıyla mahremiyet kavramına mündemiç olan gizlilik zamanla bozularak asıl anlamını kaybetmektedir. Bununla birlikte çocukların ve gençlerin evlilik, mahremiyet, aile gibi algıları, toplumsal değer kavramları zamanla aşınmaya başmakta ve kendi değerlerine yabancı, sanal bir dünyanın şekillendirdiği suni bir paradigmaya sahip bir kitle ortaya çıkmaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde; toplum kültürünün oluşmasını sağlayan aile müessesinin belirli toplumsal normların ve hukuki süreçlerin sonucunda evlilik vasıtasıyla gerçekleştirildiği, yayında aile müessesesi kurma adına bir araya gelen kişilerin birbirlerine karşı ağır sayılabilecek sözler kullandıkları, bu sayede bu kişilerin hem birbirlerine hem de geleneksel Türk aile kavramına zarar verdikleri, ayrıca bu tarz davranış, söylem ve tutumların kamuoyunda evliliğe dair algıyı olumsuz yönde etkileyebileceği, bu nedenle mezkur yayında; 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (f) bentlerinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
6112 sayılı Kanun’un,
a-) 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlaline Üst Kurul Üyesi Süleyman DEMİRKAN’ın karşı oyu ve oy çokluğu ile,
b-) 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin ihlaline OYBİRLİĞİ İLE,
c-) 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (s) bendi kapsamında ihlal olmadığından herhangi bir İDARİ YAPTIRIM UYGULANMASINA YER OLMADIĞINA, Üst Kurul Başkan Vekili Esat ÇIPLAK ile Üst Kurul Üyeleri İsmet DEMİRDÖĞEN, Süleyman DEMİRKAN ve Ersin ÖNGEL’in karşı oyları ve oy çokluğu ile,
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan, "İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez."ilkesi ile (f) bendinde yer alan; "Toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz." ilkelerinin ihlali nedeniyle,
Kuruluşa, 05.06.2011 tarihli yayınları nedeniyle evvelce 06.07.2011 tarih ve 2011/42 sayılı toplantısında alınan 25 no’lu Üst Kurul Kararlarıyla 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi ile 19.07.2011 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurulun 16.08.2011 tarih ve 2011/50 sayılı toplantısında alınan 25 no’lu Üst Kurul Kararıyla 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca, uyarı yaptırımı uygulandığı tespit edildiğinden, aynı hükümlerin tekraren ihlali nedeniyle, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir” hükmü uyarınca, idari para cezası uygulanması gerektiği,
Bu itibarla; aynı yayınla, birden fazla yayın ilkesi ihlali olduğundan ve her iki ihlalin de idari para cezası yaptırımını gerektirdiğinden, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 15’inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, bahse konu ihlallerden en ağır (tek) cezanın verilmesi öngörüldüğünden,
İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ocak 2017 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 305.663,85 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) (2017 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 14.908 (ondörtbindokuzyüzsekiz) Türk Lirasından az olamayacağından 14.908 TL.İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
Ayrıca, konunun değerlendirilmek üzere Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına gönderilmesine,
Karar verildi.
Toplantıya Ait Şerhler
Üst Kurulun 14.03.2017 gün 11 sayılı toplantıda aldığı 45 no.lu karara karşı oy yazısı.
Süleyman DEMİRKAN Şerhidir.
Üst Kurulun 14.03.2017 gün 11 sayılı toplantıda aldığı 45 no.lu karara karşı oy yazısı.
İsmet Özdal DEMİRDÖĞEN Şerhidir.
Üst Kurulun 14.03.2017 gün 11 sayılı toplantıda aldığı 45 no.lu karara karşı oy yazısı.
Ersin ÖNGEL Şerhidir.
Üst Kurulun 14.03.2017 gün ve 11 sayılı toplantıda aldığı 45 no.lu karara karşı oy yazısı.
Esat ÇIPLAK Şerhidir.


