İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 17.01.2017 tarih ve 64 sayılı yazısına konu MELTEM FM (Uhud FM) çağrı işaretiyle yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 04.01.2017 tarihinde, 14:00-16:30 saatlerinde yayınladığı reklam yayınına ilişkin uzman raporu ile ses kayıtlarının incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
“Meltem Radyo ve Yayıncılık A.Ş.” unvanlı medya hizmet sağlayıcı kuruluştan “Yeniden İletim” yoluyla yayın yapmakta olan 91:00 frekansındaki Bayram FM’de 04.01.2017 tarihinde saat 15:08'de “Ümmü Sübyan Duası” reklam yayınında; ayrıntıları izleme raporunda belirtildiği üzere, hemen arayın 02129360717 şeklinde ifadelerle, Ümmü Sübyan duasının şifa olduğu, bu dua ile bela, musibet, gam, kasavet, kasvet, yıkıntı, illet, maraz, zillet, düşüklük, yetmezlik, sihir, büyü, nazar, göz değmesi olmayacağı; varsa da kalkacağı ve yenisinin bir daha yapılamayacağı, eşler arasından başlayarak sevgi, saygı eksikliğinin derhal son bulup sevgi, muhabbet, bolluk, bereket, birlik, dirliğin neşv ü nema bulacağının belirtildiği, kısacası maddi, manevi, ruhî, tıbbi her türlü sıkıntıların para karşılığında satılan dua ile bertaraf edileceğinin ifade edildiği tespit edilmiştir.
İslam dini açısından insanların birbirine dua etmesi güzel bir davranış olarak görülmüş ve teşvik edilmiştir. İnanç ve duanın maddi ve manevi sıkıntıların giderilmesinde etkisi önemlidir, fakat duanın dini anlamda önemi ve değeri yadsınmamakla birlikte dua söz konusu reklamda olduğu gibi ticari bir amaçla kullanılmamalı, inanç ve dua tıbbi tedaviye ikame bir yöntem olarak sunulmamalıdır. Dolayısıyla maddi sebeplere başvurmaksızın ve bir çaba harcamaksızın, bir anlamda fiili dua gerçekleştirmeksizin sadece duanın okunması, asılması veya takılması suretiyle insanların maddi, manevi sıkıntılar ve hastalıklardan kurtulacaklarına inandırılmasının duanın özüne aykırı bir tutum olduğu, bu durumun kişileri tıbbi tedaviden uzaklaştıracağı, insanların dini duygularının sömürüsü ve manevi duygularının istismarı niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Ayrıca söz konusu yayının reklam olduğunu belirtir ürün tanıtımına girildikten 3 dakika sonra sesli bir uyarıyla reklama girildiği tespit edilmiştir.
Bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi ile 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
1-) 6112 sayılı Kanun’un 10 uncu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Televizyon ve radyo yayın hizmetlerinde reklamlar ile tele-alışveriş, sesli ve/veya görüntülü bir uyarıyla açıkça fark edilebilecek ve program hizmetinin diğer unsurlarından kolaylıkla ayırt edilebilecek biçimde düzenlenir.” hükmünün ihlali nedeniyle,
Kuruluşun, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcıları uyarılır…” hükmü uyarınca UYARILMASINA, ayrıca uyarının kuruluşa tebliğinden sonra ihlalin tekrarı hâlinde idari para cezası uygulanacağının bildirilmesine,
2-) 6112 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (r) bendinde yer alan "Kişileri ... batıl inançlar yoluyla istismar edemez." hükmünün ihlali nedeniyle,
Kuruluşa 10.12.2015 tarihli yayınları nedeniyle evvelce 28.01.2016 tarih ve 2016/06 sayılı toplantısında alınan 112 no’lu Üst Kurul Kararlarıyla 6112 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi uyarınca, uyarı yaptırımı uygulandığı tespit edildiğinden, aynı hükmün tekraren ihlali nedeniyle, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Aralık 2016 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, radyo kuruluşları için idari para cezası 1.000 (bin) (2017 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 1.486 (bindörtyüzseksenaltı) Türk Lirasından az olamayacağından 1.486 TL.İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
3-) İhlale konu yayında sipariş hattı numaralarının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında, değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.


