İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 09.12.2016 tarih ve 1075 sayılı yazısına konu, MAYA TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 24.10.2016 tarihinde, saat 12:08’de yayınladığı reklam yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, 24.10.2016 tarihinde, 11:34:12- 12:31:02 saatleri arasında ekranın sağ üst köşesinde "Canlı" yazısı ile beraber "Gönül Sohbetleri" adlı bir program yayınlandığı, program içinde sesli veya görüntülü hiçbir uyarıya yer verilmeden, tanıtımın başında ve sonunda reklam kapağı kullanılmadan 12:08:00-12:31:00 saatleri arasında toplam 23 dakika süresince 'Yeşil Kahve'nin reklamı ve pazarlaması yapıldığı, 12:08:00-12:15:28 saatleri arası program içerisinde dinleyici mesajları okunurken "Yeşil Kahve" adlı ürünün gizli reklamı yapıldığı, saat 12:15:28'den itibaren ekranın sağ üst köşesine "R" harfi konularak görüntülü olarak ürünün reklamı yapılmaya devam edildiği, saat 12:08'den itibaren dinleyici mesajları okunurken "....Geçen gün kız kardeşimle beraber kanalınızdan yeşil kahve aldım demiş, şikayetçiyim. Ben bir ayda 5 buçuk kilo verdim, kardeşim 8 kilo verdi. Bir ayda 8 kilo verdi ben demiş neden 5 buçuk kilo verdim. Onu bilmiyorum, kardeşinize sorun bize neden soruyorsunuz. Bizim söylediğimiz şu yeşil kahveyi kullandığınız zaman bir ayda bakın ortalama demiyorum yani siz istemeseniz bile şunu söyleyin yeşil kahvenin tadı çok güzel ama ben kilo vermek istemiyorum deyin ama tadı çok güzel ben bunu hergün içeceğim deyin siz isteseniz de istemeseniz de bir ayda ortalama 5, 6, 7, 8 kilo veriyorsunuz. Yani 6,7 kilo garanti veriyorsunuz...." şeklindeki ifadelerle, fazla kilolarından kurtulmak isteyenlerin yeşil çay kullanmalarını, ürünün ilaç, hap yada kapsül olmayıp gram kimyasal barındırmadığı, içinde yüksek oranda meyve likörü bulunduğu, vücuttaki yağları göbekten başlayarak hissettirmeden yaktığı, bağışıklığı güçlendirdiği, vücuda vitamin depoladığı belirtilmiştir. Tanıtımda verilen 0212 625 51 02 telefon numarasını arayıp süresi içinde düşürebilenlere 2 tane yeşil kahve almaları halinde ücretsiz kahve makinası hediye edileceğinin belirtildiği, söz konusu ürünün nasıl etkili olacağına dair bilimsel bir açıklama yapılmadan sağlık beyanı ve endikasyon belirtilmek suretiyle pazarlanmaya çalışıldığı görülmüştür.
Söz konusu yayında; tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapılmasının insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, dolayısıyla yayının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin sağlığına ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
Bunun yanısıra "Yeşil Kahve" adlı ürünün tanıtım yayınında, yayının reklam ve tele-alışveriş olduğunu belirtir herhangi bir kapak ve logo kullanılmadan ekrana getirildiği, bir saatlik yayın dilimi içerisinde 12 dakikalık reklam süresini aşacak şekilde toplam 23 dakika süreyle reklam yayınına yer verildiği tespit edilmiştir
Bu nedenlerle mezkur yayında; 6112 sayılı Kanunun 6112 sayılı Kanunun 9/3, 9/6/c, 10/1 ve 10/2 fıkrası hükümlerinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
1-) 6112 sayılı Kanunun 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Gizli ticarî iletişime izin verilemez.",
- 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Televizyon ve radyo yayın hizmetlerinde reklamlar ile tele-alışveriş, sesli ve/veya görüntülü bir uyarıyla açıkça fark edilebilecek ve program hizmetinin diğer unsurlarından kolaylıkla ayırt edilebilecek biçimde düzenlenir.", ve
- 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan" Tele-alışveriş yayınları hariç her türlü reklam yayınlarının oranı, bir saat başından bir sonraki saat başına kadarki yayın içinde yüzde yirmiyi aşamaz." hükümlerinin ihlali nedeniyle,
Kuruluşun, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcıları uyarılır…” hükmü uyarınca UYARILMASINA,
2-) 6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin 6’ıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek" hükmünün ihlali nedeniyle,
Kuruluşa, 23.01.2016 tarihli yayınları nedeniyle evvelce 24.03.2016 tarih ve 2016/18 sayılı toplantıda alınan 14 no’lu Üst Kurul Kararlarıyla 6112 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendi uyarınca, uyarı yaptırımı uygulandığı tespit edildiğinden aynı hükmün tekraren ihlali nedeniyle, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir” hükmü uyarınca,
İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Eylül 2016 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) (2016 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 14.359 (ondörtbinüçyüzellidokuz) Türk Lirasından az olamayacağından 14.359TL.İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
3-) Ayrıca dosyanın; 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 2/1/2014-6514/32 maddesi ile değişik 19’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve ifası için ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,
4-) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
5-) İhlale konu yayında sipariş hattı numaralarının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.


