İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 27.12.2016 tarih ve 1250 sayılı yazısına konu, HALK TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 06.12.2016 tarihinde, saat 10:09’da yayınladığı “Canda Sağlık” isimli yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, 06.12.2016 tarihinde, saat 10:09’da yayınladığı “Canda Sağlık” isimli yayında; program konuğu tarafından 'Termal Sistem'i anlatırken bunun bir ilaç olmadığını ve krem formatında bir sistem olduğunu, dermatolojik tüm testlerden geçtiğini ve alt yaş grubu olarak bluğ çağına girmiş ve ergenliğini tamamlamış bireylerden itibaren herkesin kullanabileceğinin ifade edildiği, kullanım şekli olarak, yüz hariç vücudun hangi bölgesine yağ depolanmış ise, bir fındık büyüklüğündeki kremi oraya uygulanabileceğini, günde 8-10 bardak su içilmesi, sık ve az yenilmesi gerektiğini, ayrıca bu sistemin vücudun aktif olduğu saatlerde uygulandığında, spor ve egzersize gerek olmadığının açıklandığı, saat 10.43'de Zeynep Demirel tarafından üzerinde 'Termal Sistem', 'BODY WRAP' yazan ürünün ambalajı gösterilerek, hem Türkiye hem Avrupa için ücret ve 0216 709 30 60 telefon numarası bilgilerine yer verildiği,
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun ilgili yazısında;, televizyon aracılığı ile endikasyon belirtilerek ürün satışı ve pazarlanmasının uygun olmadığı, tedavi amacıyla kullanılan ürünlerin hekimin önerisi ve eczacının uyarısı doğrultusunda kullanılması gerektiği, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış ürünlerin tanıtım ve satışının aldatıcı ve yanıltıcı olduğu ve söz konusu fiilin kamu sağlığını tehdit eden yönü sebebiyle bahsi geçen reklamların engellenmesi gerektiği belirtilmiştir. Yine aynı yazıda; 5324 sayılı Kozmetik Kanunu'na tabi olan ve haricen uygulanan jel, krem, maske, şampuan, losyon gibi ürünlerin "%100 bitkisel içerik, kesin çözüm, yan etkisiz tedavi, saçları yeniden çıkarmak, beyazlamış saçları eski rengine kavuşturmak, nanoteknolojik formül" vb. gibi bilimsel içerik ve gerçeklikten yoksun, tamamen ticari hedefle, ürünlerin satışına yönelik olarak planlanmış iddia ve ibarelerle konuyla ilgili bilimsel uzmanlığa sahip olmayan kişiler tarafından reklam/tanıtım ve satış yapılmasının uygun olmadığı belirtilmiştir.
Söz konusu yayında, 'Termal Sistem'in, 3 günde bir beden zayıflatan, obezlerin bile kullanabileceği bir zayıflama sistemi olduğunun belirtilmesinin, zayıflamada etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan bu tür ürünlerin sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapılmasının, izleyicilerin tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.
Ayrıca söz konusu reklam yayınında, izleyicilerin ürüne nasıl ulaşabilecekleri konusunda verilen bilgilerde "Termal Sistem vücuttan yağ yakımını sağlarken aynı süreçte cilt işlevimizi destekliyor ve vücudumuzdaki mevcut ödemin, toksinlerin atılmasına yardımcı olan krem formatında bir sistem. Kişi hiçbir şekilde bir güzellik salonuna, kliniğe bağımlı kalmadan kendi evinde bu uygulamayı yapabiliyor.... Termal Sistem'in herhangi bir yan etkisi yok, dermatolojik olarak tüm testlerden geçmiştir, klinik çalışmaları kanıtlanmıştır. Siz yanlış uygulasanız bile size yan etkisi olmayan bir sistem." şeklindeki ifadelerle, zayıflamaya yardımcı söz konusu ürünün gizli ticari iletişimine yer verildiği tespit edilmiştir.
Bu nedenlerle mezkur yayında; 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (l) bendi ile 9’uncu maddenin 3’üncü fıkrası hükümlerinin ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.
1-) 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde yer alan "Genel sağlığa...... zarar verecek davranışları teşvik edemez.” hükmünün ihlali nedeniyle,
Kuruluşun Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcıları uyarılır…” hükmü uyarınca UYARILMASINA,
2-) 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Gizli ticarî iletişime izin verilemez." hükmünün ihlali nedeniyle,
Kuruluşa, 17.11.2014 tarihli yayını nedeniyle evvelce 17.12.2014 tarih ve 2014/63 sayılı toplantısında alınan 52 no’lu Üst Kurul Kararıyla 6112 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, uyarı yaptırımı uygulandığı tespit edildiğinden aynı hükmün tekraren ihlali nedeniyle, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir” hükmü uyarınca,
İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Kasım 2016 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 131.376,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) (2016 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 14.359 (ondörtbinüçyüzellidokuz) Türk Lirasından az olamayacağından 14.359 TL.İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
3-) Ayrıca dosyanın; 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 2/1/2014-6514/32 maddesi ile değişik 19’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve ifası için ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,
4-) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
5-) İhlale konu yayında sipariş hattı numaralarının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.


