İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 13.01.2016 tarihli ve 35 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;

“Star TV logosuyla yayın yapmakta olan Işıl Televizyon Yayıncılık A.Ş. ticari ünvanlı yayın kuruluşunda, 04.01.2016 Pazartesi akşamı saat 20.02.28'de başrollerini Mehmet Ali Erbil ve Sümer Tilmaç'ın paylaştığı "Polis Akademisi Alaturka" adlı bir sinema filmi yayınlanmıştır. Polis Akademisi'ne kabul edilen öğrencilerin eğitimleri sırasında yaşadıkları olayların eğlenceli bir biçimde anlatılmaya çalışıldığı filmde, komedi unsuru olarak ilgili mevzuat açısından ihlal oluşturacak söz ve görüntülere yer verildiği değerlendirilmiştir.

Film içeriğinde ihlal oluşturduğu düşünülen hususlar şu şekildedir:

1- Filmde sıklıkla kadın bedeninin cinsel obje olarak sunulduğu, yoğun cinsel çağrışım içeren sahnelere yer verilmektedir. Örneğin 21.24.51'de yer alan sahne, dövüş sanatları dersi hocası olması itibariyle üzerinde siyah tayt bulunan Suzan Hoca'nın (Yolanthe Cabau) yakın çekim kalça görüntüsüyle açılır. Sonrasında odak noktası korunarak kamera açısı genişletilir. Bu sırada, spor salonuna giren Haşmet Hoca (Mehmet Ali Erbil) gözlerini Suzan Hoca'nın kalçasından ayırmadan, Suzan Hoca'nın yanına yaklaşır. İkili arasında geçen diyalog sırasında Haşmet Hoca, Suzan Hoca arkasını döndükçe onun kalçasına bakar. Konuşma sonrası Suzan Hoca arkasını Haşmet Hoca'ya döner; yere paralel olacak şekilde belinden bükülerek esneme hareketleri yapmaya başlar. Bu esnada odak noktası olan kalçasına salonu terk etmekte olan Haşmet Hoca başını yan çevirerek bakmaya devam eder ve "Ohhhh, ohhhh" şeklinde iştah ifade eden sesler çıkarır. (Klip 1 - Polis Akademisi Alaturka - Müstehcen) İlerleyen sahnelerde Haşmet Hoca öğrencilerine suçluyu nasıl konuşturacaklarını anlatırken; suç dosyası kabarık bir öğrenci ustalıkla Haşmet Hoca'yı bastırarak, içinde tuttuklarını itiraf etmesini sağlar. Bu esnada Haşmet Hoca ve erkek öğrenci arasında, Suzan Hoca'nın kalçasına dair şöyle bir diyalog geçer:

"Haşmet Hoca: Suzan Hoca var ya...

Öğrenci: Evet?

Haşmet Hoca: Suzan Hoca'nın arada bir ....ne (burada argo ifade son hecesi duyulacak şekilde sessizleştirilir) bakıyorum.

Öğrenci: Bakılmıycak gibi değil komserim..." (Klip 2 - Polis Akademisi Alaturka - Müstehcen)

21.24.21'de yer alan sahnede, erkek öğrencilerden biri sahada teftiş yaparken bir evden gelen çığlıklarla eve doğru yönelir; copunu sağ eliyle havada tutarak kapıyı çalar. Bu sırada içerideki kadın karşısındaki kişiye, "Yapma nolursun, çok korkuyorum, yapma nolur..." şeklinde bağırmaktadır. Kadının kocası ölmüştür ve halen kıskanç kocasının ruhu tarafından rahatsız edilmektedir. Öğrenci polis adayı kapıyı çalar. Kadın, üzerinde göğsü yarıya kadar açık yatak giysisi olduğu halde kapıyı açar. Öğrencinin elindeki copu görünce, yüzündeki korku ifadesi yerini şehvetli bir iştaha bırakır. Kadının erkek cinsel organına benzettiği copun, savunma aracından zevk aracına dönüşmesi karşısında şaşıran öğrenci, hayretle elindeki copa bakar. Duruma müdahele etmek için izin isteyerek içeri girer. Karısının öğrenci polis adayına karşı takındığı baştan çıkmaya hazır tutuma sinirlenen kıskanç kocanın ruhu öğrenciyle uğraşmaya başlar. Sahnenin sonunda, kadın kocasına engel olmak için bağırırken, öğrenci kıskanç kocanın ruhunun ağzına soktuğu copun gırtlağına kadar girmesine engel olmaya çalışmaktadır. (Klip 3 - Polis Akademisi Alaturka - Müstehcen)

2- Filmin tamamında her ne kadar küfür içerikli sözcükler sessizleştirilmiş olsa da argo ve kaba kullanıma sıklıkla başvurulduğu görülmüştür. Bu ifadeler şu şekilde örneklendirilebilir:

"Olmaz dedim ulan dingil önce intikamımı alıcam." (20.16.22)

"Salak salak konuşma Allah aşkına aaa..." (21.15.20)

"Lan gerizekalı tatbikat nasıl gidiyor?" (21.21.32)

"Bu denyoya da düzgün bir babalık yapıcaktım." (21.31.10)

"Ama şimdi noldu? Bu hıyarto senin damadın oldu." (21.31.13)

Yukarıdaki örneklerin işaret ettiği üzere, saat 20.00 gibi çocuk ve gençlerin ekran başında olabilecekleri erken bir saatte yayınlanan film, yayın saatine uygun olmayan, olumsuz rol modeli oluşturabilecek, kamusal alanda sergilenemeyecek uygunsuz söz ve davranışlar içermektedir. Yaygın cinsellik temelli klişelerin, kadın bedeninin cinsel obje ve sömürü aracı olarak sunulmasıyla yeniden üretildiği filmin türünün komedi olmasının, durumun vahametini daha da artırdığı değerlendirilmiştir. Farklı işlevleri olan objelerin ve filmde sunulduğu gibi bunun bir parçası olan kadın bedeninin, erkek cinselliğine uygun bir biçimde cinsel çağrışımlarla komedi unsuru olarak sunulması, toplumsal yaşamın birçok alanında hassasiyetle yaklaşılması gereken ilgili toplumsal meselelerin, genelde manevi değerlerin özelde kadınların aleyhinde olacak biçimde hafife alınmasına aracılık ettiği düşünülmektedir. Bununla birlikte ülkemiz tarafından 07.09.1992 tarihinde imzalanan ve 01.05.1994 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Sınır Ötesi Sözleşmesi'nin “Yayıncının Sorumlulukları” başlıklı 7. maddesinde de programların müstehcen olmaması gerektiği vurgulanmış, bu konuda yayıncıya özel bir sorumluluk yüklenmiştir.

Sonuç olarak, Star TV logosuyla yayın yapmakta olan Işıl Televizyon Yayıncılık A.Ş. ticari ünvanlı yayın kuruluşu mezkur yayınında;

1- Kadın bedenini cinsel obje olarak sunması ve buna eşlik edecek biçimde cinsel çağrışımlara yer vermesi nedeniyle; 28103 Sayılı Yayın Hizmeti Usül ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde ifade edilen, "...Cinsel duyguları sömürmeye yönelik, bireyleri cinsel meta olarak gösteren, insan bedenini cinsel tahrik unsuruna indirgeyen, toplumsal yaşam alanı içinde sergilenemeyecek mahrem söz ve davranışlar içeren, toplumda yaşayan bireylerin ar ve utanma duygularını örseleyen ve cinsel isteklerini tahrik ve istismar eder nitelikte olamaz."hükmüne dolayısıyla, 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde belirtilen, "Müstehcen olamaz." hükmüne ve,

2- Zikredilen sakıncalı içeriği çocuk ve gençlerin ekran başında olabilecekleri erken bir saatte yayınlaması nedeniyle yine aynı Yasa'nın 8'inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen, "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz." hükmüne aykırı yayın yaptığı kanaatine varılmıştır.”

Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,

Yayın kuruluşunun söz konusu yayını ile 6112 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (n) bendini ile aynı maddenin 2 inci fıkrasının ihlal ettiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,

Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.

Gerekçe:Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca yapılan değerlendirmesi neticesinde;

İhlal konusu yayında, ""Olmaz dedim ulan dingil önce intikamımı alıcam.", "Salak salak konuşma Allah aşkına aaa...", "Lan gerizekalı tatbikat nasıl gidiyor?", "Bu denyoya da düzgün bir babalık yapıcaktım.", "Ama şimdi noldu? Bu hıyarto senin damadın oldu." gibi ifadelerin kullanıldığı anlaşılmakla, 6112 sayılı Kanun’un 8 inci maddesini birinci fıkrasının (m) bendinde yer alan "... dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez."hükmünün ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.

Söz konusu kuruluşa 11.06.2012 tarihli yayını nedeniyle evvelce 04.07.2012 tarih ve 2012/40 sayılı toplantısında alınan 20 nolu Üst Kurul Kararıyla 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır.

Bu itibarla; 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinin tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği, kanaatine varılmıştır.

Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere, STAR TV logosuyla yayın yapan IŞIL TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde yer alan "... dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez. " hükmünün tekraren ihlali nedeniyle, 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca;

1- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Aralık 2015 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 48.670.134,66 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde bir oranı (%1) 486.701,00 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

2- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,

Oybirliğiyle karar verildi.