İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 08.12.2015 tarihli ve 1872 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;

“TV 8 logosuyla yayın yapmakta olan MNG TV Yayıncılık A.Ş. ticari ünvanlı yayın kuruluşunda hafta içi günleri "İşte Benim Stilim All - Star" adlı moda yarışması yayınlanmaktadır. Öykü SERTER'in sunuculuğunu üstlendiği programın jüri üyeliğini yürüten Nur YERLİTAŞ, İvana SERT ve Kemal DOĞULU karşısında 13 genç kadından oluşan yarışmacılar muhtelif temalar bağlamında yaptıkları kıyafet seçimlerini sergilemektedirler. Haftalık eleme günü olan cuma günü akşamları ortak bir konsepti kendi tarzlarınca yorumlayan yarışmacılardan seçilen en iyisi on bin TL ödül almaktadır.

Her bir yarışmacı performansını sergiledikten sonra öncelikle diğer yarışmacı arkadaşları, sonrasındaysa jüri üyeleri tarafından eleştirilmektedir. Bilhassa diğer yarışmacılar tarafından eleştirilme esnasında korumalı saatlerde yayınlanması uygun olmayan, çocuklara ve gençlere kötü örnek oluşturabilecek olumsuz davranış kalıpları ve sözlü ithamlara rastlanılmaktadır. Pazartesi - Perşembe günleri saat 15.00'te, Cuma akşamları 20.00'deçocukların ve gençlerin ekran başında olabilecekleri korumalı saatler içerisinde yayınlanan 10.11.2015 tarihinde yayınlanan program içeriğinin tamamen olumsuz davranış örnekleri üzerine kurulduğu tespit edilmiştir.

Mezkur yayın kuruluşuna gelen şikayetlerin çoğu söz konusu program için yapılmakta olup; izleyiciler programdaki genç kadınların çocuklara ve gençlere kötü rol modeli olmalarına, aşağılama, küçük düşürme ve kavga gibi olumsuz tutum ve davranışlara ve içeriğin milli ve manevi değerlere uygun olmamasına değinmektedirler:

"TV 8'de yayınlananİşte Benim Stilim All Staryarışması öğrencilerime kötü örnek oluyor. Konuşma tarzları, hakaretleri, giyinişlerini örnek alıp okulda birbirlerine uyguluyorlar. Bir yıldır arıyorum. Bu program ceza almıyor. Bunun sebebi nedir? Bu program kaldırılsın. Yayınlanmasın. Okul çağındaki gençlerin yanlış yetişmesine sebep oluyorlar. Lütfen şikayetim dikkate alınsın." (166238 no'lu şikayet. Demografik Bilgiler: İzmir/kadın/öğretmen)

Programın, çocuk ve gençlerin ekran başında oldukları korumalı saatler içerisinde yayınlanmasının eleştirilmesine neden olan "olumsuz" içeriğine rağmen yayınının devam edip, yeniden düzenlenmemiş olmasında ilgili kurum olarak RTÜK de sorumlu tutulmakta; şikayetlerde sıklıkla RTÜK'ün görev ve sorumluluklarını yeterince yerine getirmediği ileri sürülmektedir:

"Bu kadar rezil bir program görmedim, izlemedim. Bu ülkede neden RTÜK diye bir kurum var...? Çok şikayet aldığı defalarca basına konu olan bir program neden hala aynı (?) seviyesizlikte yayınlanıyor? ... RTÜK ne işe yarıyor? Programı size şikayet edeceğiz de sizi kime şikayet edeceğiz? Sizin hiç mi yaptırım gücünüz yok? Yazıklar olsun!"(166720 no'lu şikayet. DB: İstanbul/Erkek/Öğretmen)

"Koca devlet Acun Ilıcalı'dan mı korkuyor? Herkes 900 TL ücretle geçiniyor, bu program çocuklarımıza kötü örnek oluyor. Şikayetçiyim."(176136 no'lu şikayet. DB: İstanbul/Erkek/Güvenlik Görevlisi)

Programın aşağılama, küçük düşürme ve psikolojik şiddetten oluşan içeriğine örnek vermek için aşağıdaki sahneler seçilmiştir:

“….PROGRAMIN 10.11.2015 TARİHİNDE YAYINLANAN BÖLÜMÜ”

Saat 18.19.58 itibariyle yarışmacılardan Özden ile sırasıyla Çiğdem ve Ayşenur arasında aşağılama ve küçük düşürme üzerine kurulu bir söz dalaşı, Özden'in tabiriyle "psikolojik baskı" gerçekleşir:

"Çiğdem:Şimdi değişik bi şey söyliycem olmıycak ben de rol yapamıyorum işte. Yorumlarımı burnunun ucuyla dinliyorsun ya! Özden gözlerini bayılta bayılta dinledin ya! Gerçekten içimden yine sana yorum yapmak gelmiyor hak etmiyorsun diye düşünüyorum. Orada oturup öyle bir...

Özden: Ben anlıyorum sizi güçlü bir rakip olduğum için diğer güçlü rakipler de gitti. Anlıyorum bu şekildeki tutumunu.

Çiğdem:Eeee napalım? Aa aa!

Özden:Psikolojik baskı

Çiğdem:Ben mi gönderiyorum onları teker teker noluyo anlamadım!

Özden:Yooo psikolojik baskı anlıyorum.

Çiğdem:Yooo sen kendini toparlarsın onunla ne alakası var? ... Napıyoruz yani biz burda sana yorum yapıp senin gitmeni mi sağlıyoruz, onu mu demek istiyorsun?

Özden: Yooo psikolojik baskı yapıyosun sadece...

Çiğdem:Sen kendin bize onu yapıyosun ki bizi alaşağı ediyosun. Ben mecbur değilim senin geçen hafta söyledim bi arkadaşımızaben kimsenin kaprisini çekmeye gelmedim... Bir haftadır senin kaprisini ben çekmek istemiyorum burda.

Özden: Ben senin agresifliğini çekiyorsam sen de benim kaprisimi çekiceksin!

Çiğdem:Her zaman agresif değilim...Ama sen sürekli böylesin bizi aşağı çekiyosun kendi adıma konışıyım o zaman...

O sırada Özden'in "güçlü rakip" sözüne takılan Ayşenur devreye girer ve sorar:

Ayşenur:Güçlü bir rakibim ve diğer güçlü rakipler de gittiği için ne demek açıklar mısın?

Özden:Gayet açık bi cümleydi Ayşenur...

Ayşenur:Yani sen giden güçlü rakiplerle sen kendini tek güçlü görüyosun, burdaki insanların gücü yok mu rakip diil mi?

Özden:Sen bunu mu anladın bundan?

...

Ayşenur:Yanlış kurdun o zaman cümleyi. Bi daha geri sar, sil onu bi daha baştan kur...

Özden: E düzgününü anla sen! Şu emir cümleleriyle konuşmaaa!

Ayşenur:...Yani ben güçlü bir rakip göremiyorum şu an yani böyle güçlü bir rakip imkanı yok olamaz(Elini ters çevirip baştan ayağa Özden'i gösterir.)

Özden:(Özden de aynı hareketle Ayşenur'u işaret eder.)Böyle mi güçlü bi rakip olunur?

...(Klip 1 - İşte Benim Stilim - Psikolojik Baskı)

Özden'e haddini bildirme amaçlı yarışmacılar arasındaki çoklu söz dalaşı devam ederken, dikkatler Özden'in ekranda ağlamasını abes bulmayan Nihal'in gülüşüyle kesintiye uğrar. Kadınlar arasındaki Özden merkezli söz dalaşı akış yönünü değiştirerek Nihal'i merkeze alır. Nihal'le Çiğdem arasında sonunda Nihal'in ağlayarak stüdyoyu terk ettiği bir sözlü kavga yaşanır:

Nihal:... Kompozisyonuna devam edebilirsin özür dilerim böldüğüm için (Çiğdem'e hitaben söyler.)

Çiğdem: Ne demek istiyosun sen? Biraz ciddiyet Nihaaal! Millet burda senin dalgalarını çekmek, geyiklerini dinlemek zorunda değil!(Sinirli bir ses tonu ve didaktik bir üslupla)

Nihal: Ayyy çok seviyorrumm halk bizi çok seviyooo sen gül, gülelim, birbirimize gülerek yorum yapalım, bana çok güzel yorumlar geliyoo diyen kadın şu an burda şu tribe giriyo yaaa... Ben de onu alkışlıyorum yani gerçekten...Özden'le olan diyaloğunla ilgili bi şey söylemedim...

Çiğdem: Ay defol! Ayyy gidin ya ayyyy! Ay her yere ... benden uzak durun Allah aşkınıza bi susun yaaa!

Nihal:Ya kötü hiçbi şey söylemedim ama yine tüm şimşekler bana çaktı yaaa.

Çiğdem: Allah Allah neden acaba?

Nihal: Yaaa bi sus bağırmaaaa!(Yüksek sesle bağırır.)

Sinem:... Arkada hiçbi şey olmamış gibi konuşuyolar...

Çiğdem:Nihal konuşuyo genelde o şekilde.

Nihal: Ya bu ne diyo yaaa (Alaycı bir tonda Sinem'i işaret ederek.)

Sinem'in, sunucu Öykü SERTER'in ve Ayşegül'ün devreye girmesiyle kavga çoklu bir hal alır. Alaycı ve sert üslubuyla bilinen Nihal üzerine gelinmesini kaldıramaz ve ağlayarak stüdyoyu terk eder. Tartışmaların çıkış noktası olan Özden de Nihal'in ardından stüdyoda ağlamaya başlar.(Klip 2 - İşte Benim Stilim - Kavga ve psikolojik şiddet)

Yukarıda programın baskın içerik ve özelliğini göstermek amacıyla seçilen örnekler oluşturduğu ihlaller açısından üç gruba ayrılabilir:

1-Söz konusu program bir moda yarışması olması itibariyle yapılması gereken kıyafet eleştirisiyken, yarışmacılar birbirleri hakkında yorum yaparken, kıyafetler ikinci planda kalmakta birbirlerini hal, tutum ve kişiliklerini hedef alarak aşağılamakta, küçük düşürmekte ve onur kırıcı ithamlarda bulunmaktadırlar. Birbirleriyle acımasız, kaba ve "bayağı" bir biçimde kavga ve rekabet eden bu genç kadınların ortaya koyduğu bu olumsuz tutum ve davranışlar program sunucusu tarafından da rekabet ve kavganın kızıştırılması suretiyle desteklenmektedir.

2- Yukarıda deşifre edilen bölümden de anlaşılacağı üzere, yarışmacılardan birinin "psikolojik baskı" olarak nitelendirdiği durum daha fazlasına işaret etmektedir. Yarışmacıların birbirlerini hal, tavır ve kişilikleri üzerinden aşağılaması, küçük düşürmesi, birbirlerine bağırarak sözlü saldırıda bulunmaları "psikolojik şiddet" ve bu durumu sonlandırmak adına sorumlu kişilerin müdahale etmemesiyse örtük bir biçimde "psikolojik şiddetin teşviki" olarak değerlendirilmektedir.

3- Medya alanında yapılan birçok araştırma, medyanın çocukların ve gençlerin tutum ve davranışlarına etki eden önemli bir sosyalleşme aracı olduğunun altını çizmektedir. Gelen izleyici şikayetleri incelendiğinde çoğunluğun, çocuklarını ve ergenlik dönemini yaşayan evlatlarını zikredilen olumsuz rol modellerinden ve ortaya koydukları kötü duygu, tavır ve tutumların etkisinden korumak isteyen ebeveynlerden oluştuğu görülmektedir. Mezkur nüfus grubunun ekranda olabileceği bir saatte yayınlanan programın, söz konusu sakıncalı ve olumsuz içeriğinden ötürü korumalı saatler içerisinde yayınlanmasının uygun olmadığı düşünülmektedir.

Sonuç olarak; TV 8 logosuyla yayın yapmakta olan MNG TV Yayıncılık A.Ş. ünvanlı yayın kuruluşunun mezkur yayınında, 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde ifade edilen,"İnsan onuruna... aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez."hükmüne; 28103 Sayılı Yönetmelik'in 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendinde ifade edilen,"...Saldırgan davranış ve tutumların öğrenilmesine, şiddete karşı duyarsızlaşmaya ve şiddeti normalleştirmeye neden olamaz."hükmüne, dolayısıyla 6112 Sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendinde ifade edilen,"Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz."hükmüne ve son olarak 8'inci maddesin ikinci fıkrasında belirtilen,"Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz."hükmüne aykırı yayın yaptığı kanaatine varılmıştır.”

Şeklinde değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,

Yayın kuruluşunun 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (ş) bendleri ile aynı maddenin ikinci fıkrasının ihlal edildiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,

Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.

Gerekçe :Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nınyazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;

Yukarıda (ilgili uzman raporunda) ayrıntılarına yer verildiği şekilde, ihlal konusu yayına katılan yarışmacıların birbirlerini hal, tavır ve kişilikleri üzerinden aşağılaması, küçük düşürmesi, birbirlerine bağırarak sözlü saldırıda bulunmaları durumunun, çocuk ve genç izleyici kitlesinin zihinsel ve ahlaki gelişimini olumsuz etkileyeceği sabit görülmüştür.

Bununla beraber mezkûr yayın, 14.59’da ekrana getirilmektedir. Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 8 inci maddesinin 2 nci fıkrasında çocuk ve gençlerin gelişimine zarar verecek türden yayınların koruyucu sembol kullanılsa dahi bunların ekran başında olduğu korumalı saatlerde yayınlanamayacağı hüküm altına alınmıştır. Yine, Yönetmelik’in 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde korumalı saat dilimleri 24.00-05.00 aralığı dışındaki saatler olarak belirlenmiştir. Dolayısı ile ihlal konusu programın korumalı saat dilimleri arasında yayınlandığı tespit edilmiş ve 6112 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının ihlal edildiği değerlendirilmiştir.

Anılan kuruluşa 02.11.2012 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurulun 27.11.2012 tarih ve 2012/64 sayılı toplantısında alınan 31 nolu Üst Kurul kararıyla6112 Sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır.

Bu itibarla; 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının tekraren ihlali nedeniyle; Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği, kanaatine varılmıştır.

Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere,

TV 8 logosuyla yayın yapan MNG TV YAYINCILIK A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde … yayınlanamaz” ilkesini tekraren ihlali nedeniyle, 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca;

a- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ekim 2015 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 20.453.351,41 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde bir oranı (%1) 204.534,00 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı Kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı Kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,

Üst Kurul Üyeleri İsmet DEMİRDÖĞEN ve Ersin ÖNGEL’in karşı oyları ve oy çokluğuyla karar verildi.