İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 01.12.2015 tarihli ve 1850 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda;
“AFYON MAVİ RADYO TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş.” unvanlı medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 17.11.2015 tarihinde Saat 09:03 den itibaren 7 dk. 00 sn. süre ile yayınladığı tanıtıcı reklamda “Çörek Otu Yağı”nın tanıtımı, satış fiyatı ve ürüne ulaşmak için gerekli olan telefon numaraları ifade edilmiştir.
İlgili yayıncı kuruluşun: 17.11.2015 tarihinde, saat 09:03 den itibaren 7 dk. 00 sn. süre ile yayınladığı programın başında ve sonunda, reklam ya da tele-tele-alışveriş ibaresini kullanmadığı tespit edilmiştir.
Yayının içeriğinde ise;
(09:03) “Ta Mısır’dan geldi bu çörek otu. Allah’ın izniyle Mısırdan getirdik. Yani birebir orijinal çörek otu değerli kardeşlerim. Kış ayları geliyor çoluğumuza, çocuğumuza sabah okula götürürken akşam getirirken birer tane çay kaşığıyla vereceksin. Kendinde birer tane çay kaşığı ile içeceksin bak nasıl zinde oluyorsun. Kendini uyku halinde hisseden, kendini yorgun hisseden, romatizma var diyen bende kanserim benim işte tansiyonum var şekerim var ondan sonra kalbim var kolesterolüm var diyenler üzülmeyin dert etmeyin yeter ki çağrınızı atın kardeşlerim.
Bu hizmetlere katılın. Bakın radyolarda televizyonlarda üç şişe çörek otu yağı ne kadar? 59TL. Biz ne dedik. Üç değil, altı değil, dokuz değil tam tamına on şişe çörek otu yağı evet on şişe çörek otu yağını dinleyenlerimize, kardeşlerimize 50TL’ye gönderiyoruz dedik. Bakın on şişe çörek otu yağı 50TL. Hatta ben bugün ne yapıyorum değerli kardeşlerim bugün çağrı atacak iki tane kardeşimize estağfurullah çağrı atacak elli tane kardeşimize iki tane daha çörek otunu vereceğim yani on iki olacak. On iki tane çörek otu yağı bir setin içericinde evinize, ayağınıza, kapınıza kadar gelecek kardeşlerim. On iki tane çörek otu yağı 50TL. Bulunduğunuz bölgeye göre 5, 10TL kargo bedeli vardır.”
“0 212 903 05 35 telefon numaramız bu değerli kardeşlerim. 0 212 903 05 35 on iki tane çörek otu yağı 50TL bulunduğunuz bölgeye göre 5, 10TL kargo bedeli vardır. İki kişi birleşsin yarı yarıya alsınlar. Altı tanesi ona, altı tanesi ona daha ne olsun yani bence acele edelim. Bakın yavaş yavaş kış ayları geldi çoluğumuza çocuğumuza sabah okula giderken içirelim.”
Değerli dostlar çörek otu yağının saç dökülmesine karşı saçtaki kepeğe karşı iyi geldiğini, zayıflattığını ve kilo aldırdığını, böbreğinde taş olan bir insanın taşını düşürmesine yardımcı olduğunu safra kesesinde yağlanma olan kardeşimizin Allahın izniyle çörek otu yağını kullanarak yağlanmanın geçtiğini, hazımsızlığının ortadan kalktığını, ruhsal ve duygusal, psikolojik sorunlarını çörek otu yağının düzelttiğini biliyor musunuz?
Yukarıda yer alan deşifre metinde;
“…çörek otu yağının saç dökülmesine karşı saçtaki kepeğe karşı iyi geldiğini, zayıflattığını ve kilo aldırdığını, böbreğinde taş olan bir insanın taşını düşürmesine yardımcı olduğunu safra kesesinde yağlanma olan kardeşimizin Allah’ın izniyle çörek otu yağını kullanarak yağlanmanın geçtiğini, hazımsızlığının ortadan kalktığını, ruhsal ve duygusal, psikolojik sorunlarını çörek otu yağının düzelttiğini biliyor musunuz?”
ifadeleri ile, tanıtıma konu ürünle ilgili endikasyon belirtmekte ve ürünün 12 tanesinin 50 liraya, çok az bir korgo ücretiyle gönderileceği açıklanmaktadır.
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun yazısında ifade ettiği;
Endikasyon belirtilen ürünler için Bakanlığımızca ruhsat düzenlenmesi gerekmekte olup, Bakanlığımızdan ruhsatlı/izinli ürünlerin de 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarla Kanununun 1. maddesinde yer alan” Tabip reçetesi ile verilmesi meşrut olanlar ancak reçete mukabilinde ve diğerleri reçetesiz olarak, münhasıran eczanelerle ecza ticarethanelerinde satılması zorunludur. Diğer yandan söz konusu ürünlerin 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un 43. maddesindeki “Zehirli veya kimyevi maddelerle tıbbi ecza müstahzarlarının müsaadesiz satılması yasaktır. Bunları müsaadesiz satan veya satmak üzere dükkanında bulunduranlar Türk Ceza Kanunu’nun 193 üncü maddesine göre cezalandırılır.” hükmü gereğince televizyon, radyo aracılığı ile sağlık beyanı belirtilerek ürün satışı ve pazarlaması uygun değildir.
Yukarıdaki değerlendirme ışığında;
Söz konusu ürün tanıtımının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
“AFYON MAVİ RADYO TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş.” unvanlı medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, yukarıda ayrıntıları belirtilen yayınları ile 6112 sayılı Kanunun 9 uncu Maddesinin (6) fıkrasının (c) bendi ile 10 uncu maddesinin (1) fıkrasının ihlal edildiği kanaati oluşmuştur.” Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Söz konusu yayın ile 6112 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci ve 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi hükümlerinin ihlal edildiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe : Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
Söz konusu yayına ait deşifre kayıtlarının tetkikinde; tele-alışveriş kuşağı girişinde ve bitiminde mevzuatta belirtilen tele-alışveriş kapağı kullanmadığı ve ticari iletişim yayınında söz konusu ürünü tanıtırken endikasyon belirtildiği anlaşılmakla; mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin birinci ve 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi hükümlerinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla adı geçen yayıncı kuruluşa, 6112 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının ihlali nedeniyle, Kanunun 32 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki; “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcıları uyarılır.” hükmü uyarınca “Uyarı” yaptırımının uygulanması gerektiği,
Anılan kuruluşa 14.01.2015 tarihli yayını nedeniyle evvelce 18.02.2015 tarih ve 2015/08 sayılı toplantısında alınan 52 nolu Üst Kurul Kararıyla 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır.
Bu itibarla; 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan Yayın Kuruluşu hakkında “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği, kanaatine varılmıştır
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere;
1- RADYO LOJİK çağrı adıyla yayın yapan AFYON MAVİ RADYO TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "Televizyon ve radyo yayın hizmetlerinde reklamlar ile tele-alışveriş, sesli ve/veya görüntülü bir uyarıyla açıkça fark edilebilecek ve program hizmetinin diğer unsurlarından kolaylıkla ayırt edilebilecek biçimde düzenlenir” hükmünün ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre “UYARI” YAPTIRIMININ UYGULANMASINA, 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, aynı yayın ilkesinin tekraren ihlali halinde, Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrasında yer alan; “Uyarının ilgili kuruluşa tebliğinden sonra ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir.” hükmü uyarınca idari para cezası yaptırımı uygulanacağının yapılacak tebligatta bildirilmesine,
2- 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendindeki; "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek"hükmünü tekraren ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrası hükmü uyarınca;
a- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ekim 2015 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, radyo kuruluşları için idari para cezası 1.000 (bin) (2015 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 1.357 (binüçyüzelliyedi ) Türk Lirasından az olamayacağından 1.357 TL. İDARI PARA CEZASI UYGULANMASINA;
b- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.


