İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 01.12.2015 tarihli ve 1845 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“Kanal T logolu medya hizmet sağlayıcı Perşembe günleri saat 16.00'da "Gökçek ile Sağlıklı Yaşam"adlı bir program yayınlamaktadır. Canlı olarak yayınlanan programın daimi konuğu İbrahim Gökçek'in, hastalıkların nedenleri ve tedavi yöntemleri hakkında açıklamalarda bulunduğu görülmektedir.
12.11.2015 tarihli yayında İbrahim Gökçek, yüksek ve düşük tansiyon hastalığını sunucu sorularıyla ele almıştır. Tansiyon hastalığının sebeplerini ve çeşitlerini anlatmış, yıllar önce eşinin ve kendisinin tansiyon problemi yaşadığını ve tıp doktorlarının tedavi için önerdiği ilaçları kullanmadığını ve kullanıldığı takdirde hastaya yan etkilerinin çok büyük olduğunu iddia eden şu ifadeleri kullandığı görülmüştür. "Doktor hap alacaksın dedi. Ben hap almam dedim. ...Araştırdım yan etkisi çok büyük. Tansiyon hapı kullanırsan böbrekler gider zamanla böbrek nakline, böbrekleri çürütüyor. Karaciğer yağlanmasına sebep oluyor, bağırsakta ki faydalı bakteri yok ediyor. Kanın yapısını dokusunu bozuyor, beyne zarar veriyor, unutkanlığa sebep oluyor, alzheimera neden oluyor. Ben dedim asla kimyasal ilaç kullanmam."
Modern tıbbın tedavide kullandığı ilaçları olumsuzladıktan sonra devamında "Ne o ne ben ikimizde tansiyon hapı kullanmadık, kullanmıyoruz da. ... Beni rahatsız ederse ne yaparım?Alıcın yaprak ve çiçeği desdelasyonla damıtılarak elde edilen ektratından biz çok özel bir formül geliştirdik. Kapsülünden atarım bir iki tane biter. ..."şeklinde söylemlerle izleyiciyi kendisinin geliştirdiği bitki ekstratlarından oluştuğunu söylediği ürünlere yönlendirdiği görülmüştür. (Klip1: Modern tıbbı red.)
Ekteki Klip1'de de görüleceği gibi İbrahim Gökçek kendi hayatı üzerinden örneklediği hikayede tansiyon gibi çok önemli bir hastalığın, limonla sarmısakla ya da benzeri bitkilerin ektratlarından hazırlanan haplarla tedavi edildiğini anlattığı söz konusu yayın ile; hastalara ve dolayısıyla topluma maddi manevi büyük zararlar verebileceği düşünülmektedir. Bu tür yayınların izleyicinin modern tıbba ve tıp doktorlarının önerdiği tedavi yöntemlerine şüphe ile yaklaşmasına, güveninin sarsılmasına neden olabileceği dolayısıyla toplum sağlığını olumsuz etkileyebileceği değerlendirilmiştir.
Kanal T medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yukarıda sözü edilen uygulama ile; 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın hizmetleri Hakkında Kanun'un "Yayın Hizmeti İlkeleri" başlıklı 8 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (l) bendinde yer alan"Genel sağlığa,...zarar verecek davranışları teşvik edemez."hükmünü ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.”
Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Yayın kuruluşunun; söz konusu yayın ile 6112 sayılı Kanunun 9. maddesinin 6. fıkrasının (c) ve 8 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (l) bendi ile 6514 sayılı Kanunun 32 nci maddesi hükmünü ihlal ettiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe :Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca yapılan değerlendirmesi neticesinde;
Söz konusu yayına ait deşifre kayıtlarının ve video görüntülerinin tetkiki sonucunda; ilaç kullanımı yerine geliştirilen bitkisel tedavinin, tansiyon sorununu çözmede daha güvenli ve etkin olduğunun dile getirildiği gözlemlenmiş, söz konusu beyanların bilimsellikten uzak, halk sağlığını tehdit edici, yanıltıcı yönünün bulunduğu kanaati oluşmuş ve bu nedenlerle 6112 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) ve 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (l) bentleri hükümlerinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Söz konusu kuruluşa 30.05.2012 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurulun 29.06.2012 tarih ve 2012/39 sayılıtoplantısında alınan 14 nolu kararıyla6112 Sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (l) bendi ile 17.05.2012 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurulun 06.06.2012 tarih ve 2012/34 sayılı toplantısında alınan 29 nolu kararıyla 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasının (c) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşıldığından;
1-Bu itibarla aynı hükümlerin tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan Yayın Kuruluşu hakkında “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması,
2- 18.01.2014 tarihli ve 28886 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6514 sayılı Kanunun 32 nci maddesi ile değiştirilen, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu'nun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesi,
Gerektiği kanaatine varılmıştır.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere;
Aynı yayınla birden fazla yayın ilkesi ihlali olduğundan ve her iki ihlal de idari para cezası yaptırımını gerektirdiğinden, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, bahse konu ihlallerden en ağır (tek) cezanın verilmesi öngörüldüğünden, 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendindeki; "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek." ve 8 inci maddenin birinci fıkrasının (l) bendinde yer alan “Genel sağlığa,...zarar verecek davranışları teşvik edemez.”
hükmünün tekraren ihlali nedeniyle, KANAL T logosuyla yayın yapan T FİLM YAY. YAP. VE PROD. HİZ. SAN. VE TİC. A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; aynı Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrası hükmü uyarınca;
1- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ekim 2015 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 55.228,56 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) (2015 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 13.601 (onüçbinaltıyüzbir - ) Türk Lirasından az olamayacağından 13.601 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
2- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı Kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı Kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,
2- 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu'nun 2/1/2014-6514/32 md. ile değişik 19 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "... Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine
Oy birliği ile karar verildi.


