İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 01.12.2015 tarihli ve 1855 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“DORUK TELEVİZYON VE RADYO YAY. A.Ş unvanlı ve CNN TÜRK logolu medya hizmet sağlayıcı kuruluşta sunuculuğunu Mesut YAR'ın yaptığı,"Burada Laf Çok"isimli bir talk-show programı yayınlanmaktadır. Programın 19.11.2015 tarihinde saat 00:00'da yayınlanan bölümüne konuk olarak oyuncu Filiz TAÇBAŞ, radyo programcısı ve oyuncu Ceyhun YILMAZ, oyuncu Müjde UZMAN ve fotoğraf santçısı ve oyuncu Mehmet TURGUT katılmışlarlardır.
Programın 01.06 saatinde sunucu Mesut YAR konuklarından Müjde UZMAN'a hitaben "Tam mesleğin neydi diye insan düşünüyor tam yani kendine ait hissettiğin meslek nedir?" sorusunu yönelttiği anda Müjde UZMAN'nın yanında oturan konuklardan Ceyhun YILMAZ'ın gülerek ona doğru eğilerek dudaklarından rahatlıkla anlaşılabilir bir şekilde"Orospu"ifadesini kullandığı görülmüştür. Bu ifade sesli olarak ekrana yansımamış olsa da açıkça dudaklarından ve mimiklerinden kastedilen sözcügün ne olduğu net bir şekilde anlaşılmaktadır. (Klip ihlal kısmı)
Bu yayından sonra gerek sosyal medyada gerekse de internet sitelerinde olay geniş bir şekilde yankı bulmuştur.( EK-1) Bunun üzerine söz konusu programda bu sözü söyleyen Ceyhun YILMAZ'ın twitter hesabından "şaka yapmak istediğini ama televizyonda yapmaması gereken bir hareket olduğunu üzgün olduğunu ve özür dilediğini" beyan eden bir açıklama yapılmıştır. ( EK-2) Ancak özellikle kamuoyu önünde hangi maksatla yapılırsa yapılsın sonuçları itibariyle düşünüldüğünde bu sözün kabul edilebilir bir tarafı bulunmamaktadır. Ekranlar önünde ifade edilen bu veya benzeri ifadelerin önemli mağduriyetlere yol açabileceği unutulmamalaıdır. Mezkur yayındaki söz nedeniyle Müjde UZMAN, Ceyhun YILMAZ'a tazminat davası açmış ve avukatı tarafından şu ifadeye yer verilmiştir: "Müjde UZMAN, Ceyhun YILMAZ tarafından çirkin bir kelime atfetmek suretiyle hakarete uğramıştır. Bu durum onda ağır bir travma yaratmıştır. Arkadaş olmak, şaka yapmaya çalışmak, tanışık olup olmamak, yahut kişiler arasında bir samimiyet bulunup bulunmaması, hiçbir surette böyle bir hakaretin haklı gerekçesi olamaz. Mevcut durumda müvekkilimin insanlık, kadınlık ve meslek onuru zedelenmiştir. Müjde UZMAN, 14 senedir bu sektörde çalışmakta olup, durduğu ve durmak istediği yer bellidir. İşlenen suç hakkında savcılığa başvurulduğunu, ayrıca yaşamış olduğu duygusal travma ve üzüntünün herhangi bir miktar ile tazmini mümkün olmadığından 3 kuruşluk manevi tazminat davası açıldığını kamuoyuna bildiririz." (EK-3)
Özetle bu argo kelimeyi zikreden konuğun kendisinin de bir radyo yayıncısı olmasına rağmen yayın esnasında sahip olunması gereken asgari nezaket, özen ve dikkati göstermeyen ve yukarıda ifade edildiği gibi muhatabını üzdüğü ve incittiği açık olan bu ifadenin yayın hizmeti ilkeleri açısından da kabul edilebilir bir yönü bulunmamaktadır.
Sonuç olarak;DORUK TELEVİZYON VE RADYO YAY. A.Ş. unvanlı ve CNN TÜRK logolu medya hizmet sağlayıcı kuruluşun bu yayını ile 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun"Yayın Hizmeti İlkeleri"başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendinde yer alan "Türkçenin, özellikleri ve kuralları bozulmadan doğru, güzel ve anlaşılır şekilde kullanılmasını sağlamak zorundadır;dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez."hükmünü ihlal ettiği düşünülmektedir.” Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Medya hizmet sağlayıcısının bu yayınının, 6112 sayılı Kanunun Yayın Hizmeti İlkeleri başlıklı 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendini ihlal ettiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe :Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nınyazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
İhlal konusu yayında rahatlıkla anlaşılabilecek şekilde ifade edilen “o..pu” kelimesi dilin argo ve düzeysiz kullanımı niteliğinde de olmasının yanı sıra, muhatap alınarak söylendiği kişinin onur ve haysiyetini zedeleyici ve eleştiri sınırlarının ötesinde küçük düşürücü olduğu değerlendirilmekle, 6112 sayılı Kanun’un 8 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (m) bentlerinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Anılan kuruluşa 20.10.2011 tarihli yayını nedeniyle evvelce 01.12.2011 tarih ve 2011/66 sayılı toplantıda alınan 40 nolu Üst Kurul Kararıyla 6112 Sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi ile 25.06.2011 tarihli yayını nedeniyle evvelce 27.07.2011 tarih ve 2011/45 sayılı Üst Kurul Toplantısında alınan 26 nolu kararıyla 6112 Sayılı Kanunun 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır.
Aynı yayınla birden fazla yayın ilkesi ihlali olduğundan ve her iki ihlal de idari para cezası yaptırımını gerektirdiğinden, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, bahse konu ihlallerden en ağır (tek) cezanın verilmesi öngörüldüğünden, anılan kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (m) bentlerinin ihlali nedeniyle Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan Yayın Kuruluşu hakkında “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır
1- Bahse konu yayında;
a- 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan; “İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez.” ilkesinin ihlali olduğuna, Üst Kurul Üyeleri İsmet DEMİRDÖĞEN ve Süleyman DEMİRKAN’ın karşı oylarıyla, oy çokluğu ile,
b- 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendindeki; “Türkçenin, özellikleri ve kuralları bozulmadan doğru, güzel ve anlaşılır şekilde kullanılmasını sağlamak zorundadır;dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez.” ilkesinin ihlali olduğuna, oy birliği ile,
2- Aynı yayınla birden fazla yayın ilkesi ihlali olduğundan ve her iki ihlal de idari para cezası yaptırımını gerektirdiğinden, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, bahse konu ihlallerden en ağır (tek) cezanın verilmesi öngörüldüğünden, CNN TÜRK logosuyla yayın yapan DORUK TELEVİZYON VE RADYO YAY. A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendindeki; “İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez” ve 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendindeki “Türkçenin, özellikleri ve kuralları bozulmadan doğru, güzel ve anlaşılır şekilde kullanılmasını sağlamak zorundadır;dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez.” hükümlerinin ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre;
a- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ekim 2015 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 6.546.205,19 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde bir oranı (%1) 65.462,00 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı Kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı Kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,
Oybirliği ile,
Karar verildi.
Toplantıya Ait Şerhler
Üst Kurulun 05.01.2016 gün ve 01 sayılı toplantıda aldığı 35 no.lu karara karşı oy yazısı.
İsmet Özdal DEMİRDÖĞEN Şerhidir.


