İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 01.02.2016 tarihli ve 99 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;

“İLGİ: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısı.

365 logolu medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 13.01.2016 tarihinde 15:10:00-15:22:08 saatleri arasında bitkisel ürünlerin reklamına yer verildiği görülmüştür. Reklam yayınında, mide de yanma, gastrit, reflü ve ülser gibi hastalıkları tedavi ettiği belirtilen “Kudret Narı ve Aynı Sefa” adlı bitkisel ürünlerin tanıtımına ve satışına yönelik kullanılan dilin, üslubun ve belirtilen endikasyon mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmiştir. (Klip 1- Bitkisel ürün reklam yayının tümü) Bu bağlamda reklam yayını ile ilgili yapılan tespitler şöyledir:

Sunucu: "Midenizde; yanma, gastrit, reflü, ülser şikayetleriniz mi var? Yemekler midenizde şişkinliğe mi sebep oluyor? Bu şikayetlerinizden ilaç kullanmadan kullanmak ister misiniz? Şifa kaynağının adı, Aynı Safa bitki şurubu ve Kudret Narı şurubu. Bakın Uzmanlar Aynı Safa ve Kudret Narı şurubu için neler diyor.”

Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu: "Şimdi efendim; gastrit, ülser şikayetleriniz mi var? Ağzınıza acı acı sular mı gelmeye başladı? Bunun mucizevi bir formülünü söyleyeceğim. Aynı Safa, bunun diğer adı Portakal Nergisi'dir. Bir mucizedir. Gastritte ve ülserde, böyle bir nimet. Günde bir defa evvel Allah kurban olduğum Allah, çok faydasını görecekler. Hüseyin Allah'ın bir mucizesi bu.”

Prof. Dr. Ahmet Maranki: "Ve Şu anda size mucize bir formül Kudret Narı. Şuanda bağışıklığı güçlendirmek için hemen bunu bu gün anlatacağız. Şuan İnternette çok dönüyor. Mide rahatsızlıkları, ülser, AIDS'e karşı çok ciddi çalışmalar yapılmış. Mikrobu öldürdüğüne dair. Yıllardır dünyada ilk defa doktorlar tarafından önerilen, hani daima eskiden beri vardı. Son yıllarda unutturuldu. Herkesin sarmaşık bir ürünüdür. İçindeki tohumlar çok etkili. Bilhassa kolit, kalın bağırsak problemi olan, reflüsü olan, midede yanması olan. Bazı kusma, geri çıkarmalarda. Bağırsak rahatsızlığı olanlarda her gün bu Kudret Narını sizlere öneriyoruz."

Alt Ses: "Kullanımı çok basittir. Kudret Narı şurubundan sabah aç karnına bir çorba kaşığı içeceksiniz. Aynı Safa bitki şurubunu ise akşamları aç karnına bir çorba kaşığı içeceksiniz. Bu ürünler kimyasal değildir. Kudret Narı ve Aynı Safa üzerinden hazırlanmıştır. Bu muhteşem iki ürün tanıtım amaçlı bu güne özel sadece 39TL 90Krş. Üstelik sizlere özel Aynı Safa bitki yağı kremi hediyemizdir. Kudret Narı ve Aynı Safa üzerinden hazırlanan bu özel şuruba sahip olmak, mide sorunlarından kurtulmak için hemen bizi arayınız. ve bu güne özel Aynı Safa bitki yağı ve krem hediyenizi istemeyi unutmayınız. Bakın kullananlar ne diyor.”

Sunucu: "Ne rahatsızlığınız vardı?"

Bayan Kullanıcı 1: "Mide şikayetim vardı. Ülser başlangıcıydı."

Sunucu: "Nasıl etkiledi sizi ülser?"

Bayan Kullanıcı 1: "Yani ekşime geliyor. Bir şey yiyemiyorum. Sancım oluyor kıvranıyorum."

Sunucu: "Ne gibi faydalar gördünüz?"

Bayan Kullanıcı 1: "Ağrılarım durdu, ekşimem durdu, rahatsızlığım yok şuanda."

Sunucu: Faydasını gördün.

Bayan Kullanıcı 2: "Yaralar azaldı. Arılarım hafifledi."

Erkek Kullanıcı 3: "Dört senedir midemde yara vardı, ülser vardı. Çok Rahatsız oluyordum. Gece yatamıyordu. Beni yataktan kaldırıyordu. Üç ay kullandım. üç aydan sonra gittim bir daha film çektirdim. Endeskopi yaptırdım. Doktorlar dedi mide yarası bende var sende yok, geçmiş. Ondan sonra ben her şey yedim, düzeldim. Allah razı olsun."... (Ürünün tanıtımına ve faydalarına ilişkin Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu'nun, Prof. Dr. Ahmet Maranki iddialı açıklamaları ve üründen fayda gören kullanıcıların ifadeleri ekrana getiriliyor.)

Alt Ses: “Kullanımı çok basittir. Kudret Narı şurubundan sabah aç karnına bir çorba kaşığı içeceksiniz. Aynı Safa bitki şurubunu ise akşamları aç karnına bir çorba kaşığı içeceksiniz. Bu ürünler kimyasal değildir. Kudret Narı ve Aynı Safa üzerinden hazırlanmıştır. Bu muhteşem iki ürün tanıtım amaçlı bugüne özel sadece 39TL 90Krş'dur. Üstelik sizlere bu güne özel Aynı Safa bitki yağı özel krem hediyenizdir. Kudret Narı ve Aynı Safa üzerinden hazırlanan bu özel şuruba sahip olmak, mide sorunlarından kurtulmak için hemen bizi arayınız..." (Reklamı yapılan ürünün kullanımı, faydaları, fiyatı ve iletişim için 0212 975 03 76 nolu telefon numarası sürekli ekrana getiriliyor.) (Klip 2- "Kudret Narı ve Aynı Safa" isimli bitkisel ürünlerin reklamı)

Tanıtımı yapılan "Kudret Narı ve Aynı Sefa” isimli bitkisel ürünlerin reklam yayınında, Klip 2'de de görüleceği gibi fitoterapi uzmanı olan Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu'nun; "Şimdi efendim; gastrit, ülser şikayetleriniz mi var? Ağzınıza acı acı sular mı gelmeye başladı? Bunun mucizevi bir formülünü söyleyeceğim. Aynı Safa, bunun diğer adı Portakal Nergisi'dir. Bir mucizedir. Gastritte ve ülserde..." Prof. Dr. Ahmet Maranki'nin ise; "... Şu anda size mucize bir formül Kudret Narı... Bilhassa kolit, kalın bağırsak problemi olan, reflüsü olan, midede yanması olan. Bağırsak rahatsızlığı olanlarda her gün bu Kudret Narını sizlere öneriyoruz." şeklinde ilacın hastalıklar üzerinde endikasyon belirtilen iddialı açıklamalarına yer verilmektedir. Bu tür ürünlerin, Sağlık Bakanlığı tarafından bilimsel teste tabii tutulmadan tanıtımı ve satışının yapılmasının yanıltıcı ve tüketicinin çıkarlarına zarar verebileceği gibi insan sağlığına da olumsuz etkileyebileceği yetkililer tarafından sıkça vurgulanmaktadır.

Söz konusu reklam yayınlarıyla ilgili, Sağlık Bakanlığı İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun ilgi yazısında; Bazı televizyon ve radyo kanallarında gıda takviyesi altında bazı bitkisel ürünlerin muhtelif hastalıklara iyi geldiği şeklinde sağlık beyanlarıyla tanıtımı ve satışının yapıldığı, yayınlarda sürekli olarak hastaların bitkisel tedavi yöntemlerini kullanmaya teşvik edildiği, hastaların tıbbi tedaviden uzaklaştırıldığı ve yüksek maliyetli ürünleri kullanmaya zorlandıkları belirtilmektedir. Özet olarak yukarıda yer alan tespit ve argümanlar ışığında, bitkisel gıda takviyesi adı altında tanıtımı ve satışı yapılan ürünlerin halk sağlığı üzerinde yanıltıcı olabileceği gibi tüketicilerin çıkarlarına da zarar verebileceği algısını uyandırmaktadır.

Sonuç olarak; 365 logosu ile yayın hizmeti sağlamakta olan Kuruluşun söz konusu yayınıyla; 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un Yayın Hizmetlerinde Ticari İletişim başlıklı dördüncü bölümünün Genel Esaslar başlıklı 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan"Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek,"şeklindeki ticari iletişim hükmünü ve 6514 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşların Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 32'inci maddesinde bulunan"1262 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. (...) Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlanmasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." hükmünü ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.” Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,

Söz konusu yayın ile, 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ve 6514 sayılı Kanunun 32 inci maddesinin ihlal edildiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,

Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.

Gerekçe:Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca yapılan değerlendirmesi neticesinde;

Söz konusu yayına ait deşifre kayıtlarının ve video görüntülerinin tetkiki sonucunda;

“Kudret Narı ve Aynı Sefa” adlı bitkisel ürünlerin tanıtım ve satışına yer verilen ihlale konu yayında, söz konusu ürünlerin midede yanma, gastrit, reflü ve ülser gibi hastalıkları tedavi ettiği belirtilerek tedavi edici özelliklerinin (endikasyon) ön plana çıkarıldığı anlaşılmıştır.

Sağlık Bakanlığı’nın ilgili yazısında, yayın kuruluşlarında tanıtım ve satışı yapılan gıda takviyelerinin ve bitkisel ilaçların yarardan çok zarar verdiği, bu reklamları yapanların gerçek amacının fayda sağlamaktan ziyade dolandırıcılık olduğu ayrıca hastaları tıbbi tedaviden uzaklaştırdığı açıkça belirtilmiştir.

Diğer yandan, “Endikasyon belirtilen ürünler için Sağlık Bakanlığınca ruhsat düzenlenmesinin gerekmekte olup, Bakanlıktan ruhsatlı/izinli ürünlerin de 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarla Kanununun 1. maddesinde yer alan, “Tabip reçetesi ile verilmesi meşrut olanlar ancak reçete mukabilinde ve diğerleri reçetesiz olarak, münhasıran eczanelerle ecza ticarethanelerinde satılması zorunludur.” hükmü gereğince de televizyon, radyo aracılığı ile sağlık beyanı belirtilerek ürün satışı ve pazarlamasının uygun olmadığı,

Yukarıda belirtilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde; anılan yayın kuruluşunun rapora konu ürün tanıtımı yayınının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu, bu nedenle Yayın kuruluşunun Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 9/A maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan "Herhangi bir ürünün sağlık beyanı ile ilaç gibi algılanmasına sebebiyet verecek ifadeler kullanılamaz…" hükmünün, dolayısıyla 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek." ilkesinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Anılan kuruluşa 30.05.2014, 01.07.2014 tarihli yayınları nedeniyle evvelce 11.06.2014, 16.07.2014 tarih ve 2014/34, 2014/39 sayılı toplantılarında alınan 33, 48 nolu Üst Kurul Kararlarıyla 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasının (c) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır,

Bu itibarla;

1- Aynı hükmün tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan Yayın Kuruluşu hakkında “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması,

2- 18.01.2014 tarihli ve 28886 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu'nun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesi,

Gerektiği kanaatine varılmıştır.

Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere;

1-365 logosuyla yayın yapan MCT YAYINCILIK A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendindeki; “Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek.” hükmünü tekraren ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrası hükmü uyarınca;

a- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Aralık 2015 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 26.784,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 ( 2016 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 14.359 (ondörtbinüçyüzellidokuz) Türk Lirasından az olamayacağından 14.359 TL. İDARI PARA CEZASI UYGULANMASINA;

b- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,

2- 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu'nun 2/1/2014-6514/32 md. ile değişik 19 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "... Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,

Oy birliğiyle, karar verildi.