İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 05.10.2015 tarihli ve 1479 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;

“İlgiT.C.Sağlık Bakanlığı’nın “Etik Olmayan Tanıtım” hakkındaki 13.02.2013 tarih, 18816847 sayılı yazısı

İstanbul’un Sesi logosu ile yayın yapmakta olan Benru Rd.Tv ve Uydu Yay.A.Ş.ticari unvanlı medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 14/08/2015 tarih, saat 08:39:05’de yayınlanan reklam kuşağında zayıflattığı iddia edilen DEKS isimli bir gıda takviyesinin tanıtım ve satışına yer verildiği tespit edilmiştir. Oysa ki Ekte kayıtlı T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’ndan gelen yazıda yayın kuruluşlarında tanıtım ve satışı yapılan gıda takviyelerinin ve bitkisel ilaçların yarardan çok zarar verdiği, bu reklamları yapanların gerçek amacının fayda sağlamaktan ziyade dolandırıcılık olduğu ayrıca hastaları tıbbi tedaviden uzaklaştırdıkları açıkça belirtilmiştir. Program esnasında;

“(…) Bu bir tanıtıcı reklamdır. (…)Evet muhteşem bir kampanyaya imza atacağız. Muhteşem bir kampanyanın startını vereceğiz ama öncesinde DEKS’ten bahsedeceğimizi söyledikten sonra DEKS kullanıcıları mutlu. DEKS’le fazla kilolarından kurtuluyorlar ve mesajlarını da bizlere ulaştırıyorlar. Yaşadıklarını bizimle paylaşıyorlar. Sibel Hanım 3 hafta DEKS kullandım diyor, tam 16 kilo verdim. Sağ olun teşekkürler demiş. Serdar, selam abi nasılsın? Ben artık çok iyiyim demiş. 100 kiloyu geçmiştim 3 haftayı geçti DEKS kullanıyorum 17.5 kilo verdim. DEKS’le gerçekten çok iyiyim. E tabi üzerinden 17.5 kilo bir ağırlığı atmışsın. Bertaraf etmişsin epey bir hafiflemişsindir sevgili Serdar. Gayet kendini iyi hissediyor şimdi (…) Saniye Hanım ulaştırmış mesajını 17.günüm diyor 14 kilo verdim. Eski arkadaşlarım beni görünce çok şaşırdı. Tabi 14 kilo verdikten sonra, sizi gördükten sonra çok şaşırdılar. Bence onları çok daha fazla şaşırtabilirsiniz. Sinem Hanım 13 kilo verdim sizlere minnettarım diyor. Artık göbeğim yok demiş (…) Esra Hanım 14 gün kullandım 9.5 kilo verdim diyor. İlk kullanmaya başladığımda gerçekten inanmıyordum kilo vereceğime ama düzenli bir şekilde kullandım çok çok sağ olun demiş. Müthiş bir kampanya ile sizlerle birlikte olacağız. Hilal Hanım yanımızda(…)

KONUK: (…) evet bir zayıflama ürününden bahsediyoruz ama çok önemli bir detay var. Kapsül anlatmıyoruz. Bitkisel kapsül değil, hap değil. Gerçek bir diyet programı gönderiyoruz dinleyenlerimize ve bir hafta içerisinde net şekilde üç yada dört, en fazla 4 oluyor. En az, en kötü ihtimalle 2.5-3 kilo bir haftalık kullanımda 7 günlük bir programdır. Kişi sağlıklı bir şekilde beyaz yağlarından kurtuluyor, kilolarından kurtuluyor. Evet Türkiye’de muadil herhangi bir ürün yok .Alanında tek. Türk Gıda Kodeksine uygun olarak üretilmiştir. Bunlar önemli detaylar. Bunun dışında da Tüketici Akademisi tarafından iki ayrı ödüle layık görülmüştür. Ödüllü bir ürün gönderiyoruz. Muadili olmayan bir ürün gönderiyoruz.

SUNUCU: Telefon numarasını biz şimdiden hatırlatalım yoğunluk oluşmasın. Çünkü bu gerçekten muhteşem bir kampanyadır. Bakın bir haftada 4 kilo verebiliyorsunuz efendim. Yanlış duymuyorsunuz bir haftada 4 kilo. Bir haftada 4 kilo veriyorsunuz ve bu hap değil. Kapsül değil, % 100 sağlıklı bir ürün.

KONUK: Su gibi rahatlıkla içsinler. Özetle bunu söyleyebiliriz(…)Eczane ürünü bu arada. Eczanelerdeki satış fiyatının 95 TL ile 100 TL arasında, 100 küsur TL arasında değiştiğini belirtmek istiyorum. Farklı fiyat uygulamaları piyasada görülebiliyor. İstanbul’un Sesi radyosuna özel tanıştırma kampanyasıdır ve firmanın bize tanıtıma binaen ayırmış olduğu stokları dinleyenlerimize dağıtma olayımızdır. Bunun da özetini bu şekilde geçelim. Nasıl bu fiyata gönderebiliyorsunuz sorusunu cevaplamak adına bu açıklamayı yaptım. Evet kargo KDV her şey dahil 39 TL’den 7 günlük diyet programına sahip olacaklar, şöyle de bir hakları olacak bir hafta kullandılar, bir hafta kullanım sonunda ortalama olarak 3 kilo veremezlerse % 100 ücretleri iade. Hiçbir şekilde sorgu sual yok. Ama biraz sonra anlatacağım kullanımını benim söylediğim gibi kullanacaklar. Sipariş telefonları hatırlatmak istiyorum. İlk arayan 40 dinleyicimiz kampanyamıza dahil olacak çünkü. 0212 488 77 00, 0212 488 77 00 no’lu telefon numaralarından siparişlerini verebilirler. İstanbul’un Sesi Radyosu ya da Sevinçce demeleri yeterli. Kullanımla alakalı olarak (…) haptan kapsülden bahsetmiyoruz. % 100 bitkisel bir gıda takviyesinden bahsetmiyoruz. Bilmiş olduğunuz bir gıdadan bahsediyoruz. Takviyesi değil, gıda gönderiyoruz. Ekmek gibi su gibi rahatlıkla tüketebilirsiniz. Sağlığınıza hiçbir yan etkisi olmayacaktır.(…) hemen aydınlatmak istiyorum. Sabah kahvaltımız standart karışmıyoruz. Öğle yemeğinizi standart yiyorsunuz karışmıyoruz. Evet, akşam yemeğine geldiğinde 7 gün bir feragat edeceğiz akşam yemeğinden (…) DEKS öğün yerini alan diyet programının bir poşeti bir porsiyon akşam yemeğinde vücudumuzun ihtiyacı olan protein, vitamin ve minerali karşılıyor ama midede fazlalık yapmıyor. (…) Akşam ne yapacağız? Toz şeklindedir, bir bardak sütün içerisine, ben süt sevmiyorum diyorsanız bir kase yoğurdun içerisine karıştırıp iyice karıştırdıktan sonra sütümüzü içiyoruz ya da bir tas yoğurdumuzu yiyoruz hepsi bu. Başka bir şey yemeyin. 7 gün bu uygulamayı yaptıkları takdirde midede de küçülme olacak. Kişi bıraktığı zaman diyeti (…) istediği her şeyi yiyerek kendini doymuş hissediyor. (…)eczanelerde 95 ila 100 küsur TL arasında satışa sunulmakta (…) ilk arayan 40 dinleyenimiz için geçerli olan kampanyamız kargo kdv her şey dahil 39 TL’den sahip olacaklar. (…)” şeklinde ifadelere yer verilmiştir.

Sonuç olarak İstanbul’un Sesi logosuyla yayın yapmakta olan Benru Rd.Tv ve Uydu Yay.A.Ş. ticari unvanlı medya hizmet sağlayıcı kuruluşun bu yayını sebebiyle 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Yayın Hizmetlerinde Ticari İletişim” başlıklı 9.(6)Maddesinin; (c) bendinde belirtilen “Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek”

Hükmüne aykırı davranıldığı kanaatine varılmıştır.”

Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,

Söz konusu yayın ile, 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ve 6514 sayılı Kanunun 32 inci maddesinin ihlal edildiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,

Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.

Gerekçe :Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca yapılan değerlendirmesi neticesinde;

Söz konusu yayına ait deşifre kayıtlarının ve video görüntülerinin tetkiki sonucunda;

Kilo verilmesine yardımcı DEKS isimli bitkisel bir ürünün tanıtım ve satışına yer verilen ihlale konu yayında, ürünün tedavi edici özelliğinin (endikasyon) ön plana çıkarıldığı anlaşılmıştır.

Sağlık Bakanlığı’nın ilgili yazısında, yayın kuruluşlarında tanıtım ve satışı yapılan gıda takviyelerinin ve bitkisel ilaçların yarardan çok zarar verdiği, bu reklamları yapanların gerçek amacının fayda sağlamaktan ziyade dolandırıcılık olduğu ayrıca hastaları tıbbi tedaviden uzaklaştırdığı açıkça belirtilmiştir.

Diğer yandan, “Endikasyon belirtilen ürünler için Sağlık Bakanlığınca ruhsat düzenlenmesinin gerekmekte olup, Bakanlıktan ruhsatlı/izinli ürünlerin de 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarla Kanununun 1. maddesinde yer alan, “Tabip reçetesi ile verilmesi meşrut olanlar ancak reçete mukabilinde ve diğerleri reçetesiz olarak, münhasıran eczanelerle ecza ticarethanelerinde satılması zorunludur.” hükmü gereğince de televizyon, radyo aracılığı ile sağlık beyanı belirtilerek ürün satışı ve pazarlamasının uygun olmadığı,

Hususları bir arada değerlendirildiğinde, anılan yayın kuruluşunun rapora konu ürün tanıtımı yayınının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu sabit görülmüştür.

Anılan kuruluşa 19,20.03.2013 tarihli yayınları nedeniyle evvelce 17.04.2013 tarih ve 2013/24 sayılı toplantıda alınan 69,70 nolu Üst Kurul Kararlarıyla ve müteaddit defalar 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasının (c) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır,

Bu itibarla;

1- Aynı hükmün tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan Yayın Kuruluşu hakkında “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması,

2- 18.01.2014 tarihli ve 28886 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu'nun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesi,

3- Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesi,

Gerektiği kanaatine varılmıştır.

Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere;

1- İSTANBULUN SESİçağrı işaretiyle yayın yapan BENRU RADYO TELEVİZYON VE UYDU YAYINCILIK A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendindeki; “Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek.” hükmünü tekraren ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrası hükmü uyarınca;

a- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Temmuz 2015 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, radyo kuruluşları için idari para cezası 1.000 (bin) ( 2015 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 1.357 (binüçyüzelliyedi- ) Türk Lirasından az olamayacağından 1.357 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,

2- 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu'nun 2/1/2014-6514/32 md. ile değişik 19 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "... Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,

Oy birliğiyle,

3- Ayrıca; Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine, Üst Kurul Üyesi Süleyman DEMİRKAN’ın karşı oyuyla, oy çokluğu ile,

Karar verildi.