İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 20.10.2015 tarihli ve 1641 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;

“BEYAZ TV logosuyla yayın yapmakta olan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta, hafta içi sabah saatlerinde magazin içerikli "Söylemezsem Olmaz" adlı sohbet programı yayınlanmaktadır. Programın sunuculuğunu, Oya Aydoğan, Lerzan Mutlu, Sinan Özedincik ve Bircan İpek yapmaktadır. Programın içeriğinde magazin gündemine dair konuşmalar yapılmakta ve konuklar ağırlanmaktadır.

Demet Akalın ve eşinin konuk olarak katıldığı 24.09.2015 tarihinde saat 09.03'te yayınlanan programda Lerzan Mutlu ve konukları arasında geçen bazı diyaloglara ilişkin deşifre metni aşağıdadır:

Lerzan Mutlu: Sürekli seninle ilgili serzenişler var. Seni çok seviyorlar biz de seviyoruz. Ben aradabir madileşiyorum sana, sen madileşiyorsun.

Demet Akalın: O sevgiden işte. Yapılacak hiçbir şey yok.

Lerzan Mutlu: Ama seviyorum kadını yapacak bir şey yok.

Oya Aydoğan: Bir de bir şey söylemek lazım buraya geldiği için değil ilk senesinde bu programın tutmasında Demet'in çok katkısı var.

Lerzan Mutlu: Yani diyorsun ki şu anda geldiyse senin arkadaşın diye gelmedi daha önce de gelmiştibir madilik alıktırayımdiyorsun.

Oya Aydoğan: Hayır Hayır... (Klip1-Argo)

Lerzan Mutlu: Ona gıcık olduğum zaman dasöylüyorum madileşiyoruz yamesala ona bi madilik yap sonra ona iki iyi davran anında unutuyor.

Demet Akalın:Madiliğinebağlı.

Lerzan Mutlu: Hiç hatırlamıyor ama biri var ki onunla barışmaz.

Yukarıdaki deşifrelerin de gösterdiği gibi programın içeriğinde "madi" sözcüğü birçok kez kullanılmaktadır. Madi kelimesi sözlükte olumsuz, kötü, fena, gerçekte olmayan, sahte gibi anlamlara gelmektedir (Türkçenin Büyük Argo Sözlüğü, Hulki AKTUNÇ, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2006 Sayfa: 201-202). Yine başka bir argo sözlükte ise madi, kötü, gerçek dışı, düzmece, anlamlarına gelmektedir (Yeni Argo Sözlüğü, Bahattin SEZGİN, Cinus Yayınları, Temmuz 2000, Sayfa: 174).

Yukarıda geçen kelimeyi Türk Dil Kurumunun sitesinde bulunan Büyük Türkçe Sözlük'te arattığımız zaman karşılığı çıkmamaktadır. Dolayısıyla yalnızca argo sözlüklerde bulunan ve buna karşılık Büyük Türkçe Sözlük'te bulunmayan "madi" kelimesinin argo olduğu anlaşılmaktadır.

Argonun Türkçe içerisinde kullanımının dili olumsuz etkileyeceği bilimsel makalelerde şu şekilde ortaya konulmuştur."Dilde mana esastır. Argo tabirler, ince bir dil olan Türkçemizi oldukça kirletmektedir. Bu tür ifadeler, önceleri hoş hoş karşılanmazken, sonraları popüler müziğin etkisiyle toplum tarafından benimsenmiştir." (90'lı Yıllardan Günümüze Popüler Müziğin Türkçenin Yozlaşmasındaki Rolü, Dilara Pınar ARIÇ, Temmuz 14, 2014) yine aynı makalenin sonuç kısmında ise şöyle denilmektedir:"...dilimiz benliğimizden bir parçadır. Bir uzvu hasta olan insan nasıl ayakta duramıyorsa, milletin ayakta kalması için dilinin sağlam olması gerekir."

Programlarda kullanılan yanlış ifadelerin çocuklar üzerindeki olumsuz etkileri de birçok makaleye konu olmuştur."Programlarımın bir çoğunda kullanılan yanlış ifadeleri, argo sözcükleri benimser ve toplumsal hayatta kullanmaya başlar."(Televizyonun Çocuklar Üzerindeki Etkisi, Güven BÜYÜKBAYKAL, İstanbul Üniversitesi İletişim Dergisi). Bir başka makalede ise"Film ve dizilerde kullanılan konuşma dili çoğu zaman argo içerikli, şiveli olabilmekte, bu da çocuğun dil gelişimi etkilemektedir."(Görsel Medyanın Çocuk Sağlığına Etkileri, Dr. Aysu DUYAN ÇAMURDAN, STED 2007 Cilt 16 Sayı: 2)

Televizyonlarda geçen argo ve yanlış ifadelerden olan bahsi geçen kelimenin hem çocukların sosyal hayattaki gelişimlerinde hem de kullanacakları dilin gelişiminde ortaya çıkarabileceği olumsuz etkiler ve yine bu tür argo sözcük kullanımlarının Türkçeyi olumsuz yönde etkileyip dilin yozlaşmasına sebep olacağı referans alınan makalelerden anlaşılmaktadır. Bu ifadelerden de anlaşılacağı üzere programda geçen argo ifade Türkçenin özensiz kullanıldığına dair kanaat oluşturmuştur.

Sonuç olarak, Beyaz TV logolu yayın kuruluşunun söz konusu yayınıyla, 6112 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde yer alan"... dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez."ve yine 6112 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin ikinci fırkasında yer alan"Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz."hükümlerini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır.” Şeklinde değerlendirmelere yer verilmiş olduğu

Kuruluşun yayınladığı programda, 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi ve 8 inci maddesinin ikinci fıkrası hükümlerinin ihlal edildiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,

Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği anlaşılmaktadır.

Gerekçe :Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nınyazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;

Her ne kadar Daire Başkanlığınca; mezkûr yayında 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi ve 8 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmünün ihlal edildiği belirtilmiş ise de; söz konusu yayına ait deşifre kayıtlarının ve video görüntülerinin tetkiki neticesinde, sözlükte olumsuz, kötü, fena, gerçekte olmayan, sahte gibi anlamlara geldiği anlaşılan “madi” kelimesinin eleştirel bakış açısıyla kullanıldığı, sırf bu durumun dilin, argo ve kaba kullanımı sayılamayacağı değerlendirilmekle, mezkur yayında 6112 sayılı Kanun hükmünü ihlal eder bir hususun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere; BEYAZ TV logosuyla yayın yapan KANAL BEYAZ TELEVİZYON RADYO YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. hakkında, bahse konu yayını nedeniyle, 6112 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir İDARİ YAPTIRIM UYGULANMASINA YER OLMADIĞINA, Üst Kurul Üyeleri İsmet DEMİRDÖĞEN ve Ersin ÖNGEL’in karşı oylarıyla, oy çokluğu ile karar verildi.