İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 17.11.2014 tarihli ve 2286 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;

“İzin ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı'nın 08.10.2014 tarih ve 1673 sayılı yazısında, "Yazı ekinde yer alan listede uydu lisansı bulunmayan yayın kuruluşlarının yayınlarının, 6112 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi ve Türkiye'ye yönelik yayın yapıp yapmadıklarının tespit edilmesi" talep edilmektedir. Bu talep doğrultusunda uydu lisans başvurusu yapmış ancak sonuçlanmadan uydu yayını yapmaya başlayan GÜNEŞ TV logolu kuruluşun yayınları incelenmiş, değerlendirme aşağıda sunulmuştur.

GÜNEŞ TV yayın kuruluşunun,18/10/2014 tarihinde, 14:55:13-15:08:13 saatleri arasında "Deva 4'lü Set" isimli, vücutta olabilecek her türlü ağrıyı kestiği iddia edilen bir kremin ticari iletişimine yer verildiği tespit edilmiştir.

13 dakika süren reklam sunucunun, "Yaptığı çalışmalarla adını tüm Türkiye'ye duyuran bir isim Ömer Hoca konuğumuz olacak ve hayatımızı kabusa çeviren ağrılardan nasıl kurtulacağımızı anlatacak. Hocam hattımızdasınız sanıyorum. Hoşgeldiniz programımıza" şeklindeki sözleriyle başlamakta ve Ömer Hoca olarak tanıtılan kişinin "Deva 4'lü Set" isimli kremi anlatmasıyla devam etmektedir.

Sunucu ve Ömer Hoca arasında geçen diyalogda, "Deva kreminin eklem ağrıları, romatizmal ağrılar, migren ve baş ağrıları üzerinde etkili olduğu, tek bir formülle bütün ağrılara çözüm getirdiği" ifade edilmekte, "Deva 4'lü Set'in 4 kutusunun birden 59 TL'ye satılacağı, bu kampanyanın program sonuna kadar yapıldığı" belirtilmektedir.

Reklam süresince ekranda pazarlanan ürünün görüntüleri, fiyatı ve "0212 985 0404" şeklinde sipariş telefonu yer almaktadır.

Sunucunun, "Önemli olan o an için o ağrıyı kesmek değil, ilerde oluşabilecek ağrıları da kesecek mi sizin formülünüz? Yani üç dakika beş dakika için ağrıyı kesiyorsa biz bunu almayalım bir deneme ağrı kesici hap içelim o zaman" şeklindeki sözleri üzerine, Ömer Hoca, "Doktor doktor gezip de ağrısını sonlandıramayan insanlara seslendiğini, Deva kreminin 5 dakikada ağrıyı kestiğini, eğer kesmezse bütün halktan özür dileyip aldığı parayı kuruşu kuruşuna iade edeceğini, hatta ağrıyı sızıyı kestikten 5 dakika sonra ağrının tekrar başlaması durumunda da bu sözlerinin geçerli olduğunu, bu durumda da özür dileyip para iadesi yapacağını" ifade edip, "Tıp doktorlarının tedavi edemediği ve ağrı kesici ilaçların fayda etmediği" iması yaratarak, "Deva kreminin tüm ağrıları 5 dakika içinde kesin yok edeceğini" vurgulamak suretiyle endikasyon belirtip, "İzleyicinin tıbbi tedaviden uzaklaşmasını sağlamak suretiyle" ürününü pazarlamaya çalışmaktadır.

Sağlık Bakanlığı'nın görev ve yetkilerinin belirlendiği 663 Sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 27'nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi,"Sağlık beyanı ile satışa sunulacak ürünlerin sağlık beyanlarını inceleyerek bu beyanlara izin vermek, izinsiz veya gerçeğe aykırı sağlık beyanı ile yapılan satışları denetlemek, gerektiğinde durdurma, toplama, toplatma ve imha iş ve işlemlerini yapmak veya yaptırmak, izin ve sağlık beyanları yönünden bunların her türlü reklam ve tanıtımlarını denetlemek ve aykırı olanları durdurmak, piyasaya arz edilen ilaç, tıbbi cihaz ve ürünlerin reklam ve tanıtımının usul ve esaslarını belirlemek ve uygulamasını denetlemek"şeklindedir.

Bu kapsamda, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'ndan gelen 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazıda,"İnsan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu, yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin, Sağlık Bakanlığınca sağlık beyanı olarak kabul edildiği"belirtilmekte ve"Endikasyon belirtilen ürünler için Bakanlıkça ruhsat düzenlenmesi gerekliliği"hatırlatılarak"Ruhsatlı ürünlerin de münhasıran eczane ve ecza ticarethanelerinde satılması zorunluluğuna"dikkat çekilmektedir. Ayrıca,"televizyon aracılığı ile endikasyon (ağrıları giderme) belirtilerek ürün satışı veya pazarlanmasının yapılamayacağı"ifade edilmektedir.

GÜNEŞ TV logolu yayın kuruluşunun her türlü ağrıya çözüm olacağı iddia edilen söz konusu ürünlerin reklamına yer vererek, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 9. maddesinin 6. fıkrasının (c) bendinde yer alan"Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek"hükmünü ihlal ettiği kanaatine varılmış ve 1262 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen,"Ruhsatsız olarak müstahzar imal edenler veya bu şekilde imal edilen müstahzaları bilerek satan, satışa arz eden veya sattıranlar, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır ... Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlanmasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır..."hükmü doğrultusunda da işlem yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, GÜNEŞ TV logolu uydu yayını yapan kuruluşu hakkında, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 29. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan,"Platform ve altyapı işletmecileri, Üst Kuruldan yayın lisansı almayan veya yayın lisansı iptal edilen medya hizmet sağlayıcılar ile Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu uluslararası andlaşmalar ve bu Kanun hükümlerine aykırı yayın yaptığı Üst Kurulca tespit edilen bir başka ülkenin yargı yetkisi altındaki medya hizmet sağlayıcılarının yayın hizmetlerinin iletimini, Üst Kurul kararının tebliğini müteakiben durdurur. Tebliğe rağmen yayın hizmetlerinin iletimini durdurmayan işletmecinin yayın iletim yetkisi iptal edilir ve bu durum Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirilir"hükmü doğrultusunda işlem yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.”

şeklinde değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,

Yayın Kuruluşu'nun söz konusu uygulaması ile 6112 sayılı Kanunun 29. maddesinin üçüncü fıkrası hükmüne göre işlem yapılması kanaatinin Daire Başkanlığınca bildirildiği,

Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.

Gerekçe : Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nınyazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;

Söz konusu yayına ait deşifre kayıtlarının ve video görüntülerinin değerlendirilmesi neticesinde; yayıncı kuruluşun, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 9. maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek” hükmünü ihlal ettiği tespit edilmiştir. Üst Kuruldan yayın lisansı almayan yayıncı kuruluşa bu yayını nedeniyle müeyyide uygulanması mümkün olmadığı,ancak anılan kuruluş hakkında 6112 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükmünün ihlali nedeniyle işlem yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları yukarıda izah olunduğu üzere;

1- Uydu ortamından yayın yaptığı tespit edilen ve İzin ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı Yayıncı Bilgileri Veritabanı'nda mevcut durum itibariyle UTV yayın lisansına sahip olduğuna ilişkin bir kayıt bulunmayan ve 6112 sayılı Kanunun hükümlerine aykırı yayın yapması nedeni ile iletimi uygun görülmeyen GTV-GÜNEŞ TV logosuyla yayın yapan GÜNEŞ TV RD İLETİŞİM YAY.TİC.A.Ş. unvanlı kuruluşun, 6112 sayılı Kanunun29 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki; “Platform ve altyapı işletmecileri, Üst Kuruldan yayın lisansı almayan veya yayın lisansı iptal edilen medya hizmet sağlayıcılar ile Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu uluslararası antlaşmalar ve bu Kanun hükümlerine aykırı yayın yaptığı Üst Kurulca tespit edilen bir başka ülkenin yargı yetkisi altındaki medya hizmet sağlayıcılarının yayın hizmetlerinin iletimini, Üst Kurul kararının tebliğini müteakiben durdurur. Tebliğe rağmen yayın hizmetlerinin iletimini durdurmayan işletmecinin yayın iletim yetkisi iptal edilir ve bu durum Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirilir.” hükmü gereğince işlem yapılmasına,

2- Ayrıca, lisans alınan ülkeye konu hakkında Uluslararası İlişkiler Dairesi Başkanlığınca ilgili mevzuatı kapsamında bilgi verilmesine,

Üst Kurul Üyesi Süleyman DEMİRKAN’ın karşı oyuyla, oy çokluğu ile, karar verildi.