Toplantı No : 2017/12
Toplantı Tarihi : 22.03.2017
Karar No : 32

Karar Konusu : 6112 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlali nedeniyle İdari Para Cezası, 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi ile 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasının ihlali nedeniyle UYARI (MAYA TV – MAYA RADYO TELEVİZYON A.Ş.

İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 01.03.2017 tarih ve 336 sayılı yazısına konu, MAYA TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 18.01.2017 tarihinde, saat 09:23’de yayınladığı reklam yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, 18.01.2017 tarihinde, saat 09:23’de yayınlanan "Çörek Otu Cilt Kremi " adlı ürünün ticari iletişim yayınında, “Çörek otu kremimizi hepiniz biliyorsunuz...Yüzünüzdeki leke, akne, sivilce, sarı siyah lekelerden tutun, siyah noktalara, göz altı torbaları, göz altındaki morluklardan tutun...yüzünüzdeki kırışıklıklara, izler, çizikler, sarı siyah lekeler, siyah noktalar...kesik izleri, yara izleri, yanık izleri çok derin olmamak kaydıyla vücudunuzda egzama, sedef, mantar lekeleri varsa kullanın efendim. Doğum lekeleri, doğum çatlakları, dikiş izleri, ameliyat izleri kullanın şifayı görün. Her zaman bir şey söylüyoruz ki Cenabı Allah milyonlarca bitki yaratmıştır...Efendim Allah şifa versin...Alan kullanan herkes memnun...95 Liraya her yerde satılıyor bu krem. Az sonra telefon numarasını vereceğiz. İnşallah hattı numarayı kim düşürebilirse burada biraz zamana karşı yarışacağız bu biraz şans kısmet meselesi..., "2 Kutu Alana Kol Saati Telefonu Hediye, Çörek Otu Cilt Kremi, 0212 925 10 10 39Tl + Kargo 10TL., Para İade Garantili, Büyük Kampanya Başladı.” şeklinde ifadelerle, dini terimler kullanılarak ürün satışına doğrudan yönlendirme yapıldığı, ürünün yüzdeki leke, akne, sivilce, sarı siyah lekeler, siyah noktalar, göz altı torbaları, göz altındaki morluk, yüzdeki kırışıklıklar, izler, çizikler, kesik izleri, yara izleri, yanık izleri, egzama, sedef, mantar lekeleri, doğum lekeleri, doğum çatlakları, dikiş izleri, ameliyat izleri gibi pek çok rahatsızlığa iyi geldiği vurgulanarak, sağlık beyanı ve endikasyon belirtilmek suretiyle pazarlanmaya çalışıldığı görülmüştür.

Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin Sağlık Bakanlığınca sağlık beyanı olarak kabul edildiği belirtilmiş ayrıca, endikasyon belirtilen ürünler için Bakanlıkça ruhsat düzenlenmesi gerekliliği hatırlatılarak ruhsatlı ürünlerin de münhasıran eczane ve ecza ticarethanelerinde satılması zorunluluğuna değinilmiştir. Diğer yandan söz konusu ürünlerin televizyon aracılığı ile endikasyon belirtilerek ürün satışı veya pazarlanmasının uygun olmadığı ifade edilmiştir.

Söz konusu yayında; tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapılmasının tıbbi tedavi yöntemlerine duyulan güvenin sarsılmasına neden olabileceği, dolayısıyla yayının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin sağlığına ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu, yayında inanç ve dini duygular kullanılmak suretiyle ürün satışının artırılmaya çalışıldığı,

Ayrıca yayında, yayın boyunca dini terimler kullanıldığı, dini değerlerin, maddi karşılık beklenerek ticarete alet edilmesi ve insanların dini inançlarının istismarı şeklinde yayın yapıldığı, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun insanların dini inançlarını istismar etmek suretiyle, diğer kuruluşlarla arasındaki ticari rekabeti kendi lehine çevirmeye çalıştığı,

Bunun yanısıra söz konusu reklam yayınında bir saatlik yayın dilimi içerisinde 12 dakikalık reklam süresini aşacak şekilde toplam 16 dakika 05 saniye süreyle reklam yayınına yer verildiği, tespit edilmiştir.

Bu nedenlerle mezkur yayında; 6112 sayılı Kanun'un 8/1 (j) bendi ile 9/6 (c), (10/2) fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Bu itibarla;

1-) 6112 sayılı Kanun'un;

a- ) 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde yer alan "Haksız çıkarlara hizmet eden ve haksız rekabete yol açan unsurlar içeremez.",

b-) 10’uncu maddesinin 2’inci fıkrasında yer alan "Tele-alışveriş yayınları hariç, her türlü reklam yayınlarının oranı, bir saat başından bir sonraki saat başına kadarki yayın içinde yüzde yirmiyi aşamaz" hükümlerinin ihlali nedeniyle,

Kuruluşun, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcıları uyarılır…” hükmü uyarınca UYARILMASINA, ayrıca uyarının kuruluşa tebliğinden sonra ihlalin tekrarı hâlinde idari para cezası uygulanacağının bildirilmesine,

2-) 6112 sayılı Kanun'un  9’uncu maddesinin 6’ıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek" hükmünün ihlali nedeniyle,

Kuruluşa, 23.01.2016 tarihli yayını nedeniyle evvelce 24.03.2016 tarih ve 2016/18 sayılı toplantıda alınan 14 no’lu Üst Kurul Kararlarıyla 6112 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendi uyarınca, uyarı yaptırımı uygulandığı tespit edildiğinden aynı hükmün tekraren ihlali nedeniyle, Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…ihlalin tekrarı hâlinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca,

İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Aralık 2016 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) (2017 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 14.908 (ondörtbindokuzyüzsekiz) Türk Lirasından az olamayacağından 14.908 TL.İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

3-) Ayrıca dosyanın; 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 2/1/2014-6514/32 maddesi ile değişik 19’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve ifası için ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,

4-) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün  uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,

5-) İhlale konu yayında sipariş hattı numaralarının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında, değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.